تقریر ابتکاری نصیرالدّین طوسی از برهان صدّیقین و بازتاب‌های آن در کلام اسلامی
1. تقریر ابتکاری نصیرالدّین طوسی از برهان صدّیقین و بازتاب‌های آن در کلام اسلامی

حمید عطائی نظری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 14 تیر 1400

http://dx.doi.org/10.30470/phm.2021.139789.1907

چکیده
  در میان برهان‌های خداشناسی ارائه شده در فلسفه و کلام اسلامی «برهان صدّیقین» به سبب ویژگی‌های خاصّ خود جایگاهی منحصر بفرد دارد. این برهان که نخستین‌بار از سوی ابن‌سینا مطرح شد با اقبال فیلسوفان ...  بیشتر
بررسی روند دگرگونی خودآگاهی مدنظر ارسطو در آرای ابن‌سینا و آکوئیناس
2. بررسی روند دگرگونی خودآگاهی مدنظر ارسطو در آرای ابن‌سینا و آکوئیناس

سید علی حسینی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 14 تیر 1400

http://dx.doi.org/10.30470/phm.2021.525287.1963

چکیده
  در فلسفه‌ی مشائی، دو دیدگاه درخصوص خودآگاهی به‌چشم می‌خورد: دیدگاهی که خودآگاهی را به چیزی جز ذات فاعل شناسا مشروط می‌کند و رأیی که می‌گوید به‌محض پیدایش ذات فاعل شناسا، بی‌هیچ قیدی، خودآگاهی نیز ...  بیشتر
تاملی بر مبانی علم‌شناسیِ سهروردی و ظرفیت‌سنجی آن در ارائه الگوی آموزشی»
3. تاملی بر مبانی علم‌شناسیِ سهروردی و ظرفیت‌سنجی آن در ارائه الگوی آموزشی»

آیسودا هاشم پور؛ علیرضا فارسی نژاد

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 14 تیر 1400

http://dx.doi.org/10.30470/phm.2021.141742.1918

چکیده
  این نوشتار درصدد واکاوی مبانی حکمت اشراق در ارائه تعریف نوینی از علم و ترسیم الگویی آموزشی بر آن اساس می‌باشد. با تأملی در مبانی نورشناسی اشراقی، معرفت‌شناسی، انسان‌شناسی و روش‌شناسی سهروردی این مطلب ...  بیشتر
نقش اعیان ثابته بر اختیار انسان از منظر ملاصدرا
4. نقش اعیان ثابته بر اختیار انسان از منظر ملاصدرا

مرضیه اخلاقی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 14 تیر 1400

http://dx.doi.org/10.30470/phm.2021.525514.1966

چکیده
  اعیان ثابته در مباحث هستی‌شناسی عرفانی، کلید فهم بسیاری از مباحث قضا و قدر، جبر و اختیار، علم پیشین خدا و امثال آن است. صدرالمتألهین در حلّ برخی مسائل فلسفی خود اعیان ثابته را به کار گرفته است. پذیرش نظریه ...  بیشتر
کاربست آموزه صرافت وجود در اثبات و تبیین وحدت وجود در دیدگاه آقاعلی مدرس
5. کاربست آموزه صرافت وجود در اثبات و تبیین وحدت وجود در دیدگاه آقاعلی مدرس

محمدرضا ارشادی نیا

دوره 11، شماره 26 ، بهار و تابستان 1400، ، صفحه 105-130

http://dx.doi.org/10.30470/phm.2020.122988.1764

چکیده
  آموزه‌ صِرف‌الوجود از ابتکارات فلسفه اسلامی است، که در تاریخ فلسفه به ویژه حکمت متعالیه جایگاه پرنمودی دارد. حکمای متعالی با کاربست آن در مراحل مقدماتی توحید وجوب را به وحدت حقیقیه حقه و در مراحل نهایی ...  بیشتر
ارزیابی نقش فقرگزینی در خداگونه شدن انسان از منظر مایستر اکهارت
6. ارزیابی نقش فقرگزینی در خداگونه شدن انسان از منظر مایستر اکهارت

ابراهیم رستمی؛ سید محمد قادری

دوره 11، شماره 26 ، بهار و تابستان 1400، ، صفحه 279-305

http://dx.doi.org/10.30470/phm.2020.118542.1728

چکیده
  پژوهش حاضر با توجه به آثار اکهارت و با روش توصیفی ـ تحلیلی به نقش فقر گزینی در خداگونه شدن انسان پرداخته است اکهارت بر این باور بوده که مهمترین راه برای خداگونه شدن، وارستگی است و فقر بهترین راه برای رسیدن ...  بیشتر
بررسی نگرش سودگروانه به دین در سپهر حکمت ازتحلیلی، انتقادی و تطبیقی نگرش این‌جهانی به دین تا واکاوی نگرش جامع‌نگر
7. بررسی نگرش سودگروانه به دین در سپهر حکمت ازتحلیلی، انتقادی و تطبیقی نگرش این‌جهانی به دین تا واکاوی نگرش جامع‌نگر

هادی فنایی

دوره 11، شماره 26 ، بهار و تابستان 1400، ، صفحه 307-337

http://dx.doi.org/10.30470/phm.2020.128253.1806

چکیده
  نگرش سودانگارانه به دین، بیشتر، رویکردی نوظهور و متعلق به اندیشمندان جهان غرب به ویژه با تلقی عمل‌گروانه دین‌شناختی انگاشته می‌شود. گرچه چنین نگرشی به دین حاصل برخی نحله‌های فکری است که برای حقانیت ...  بیشتر
تاثیر مبانی هستی شناسی صدرا در تبیین مساله دعا
8. تاثیر مبانی هستی شناسی صدرا در تبیین مساله دعا

مروه دولت آبادی؛ عین الله خادمی؛ محمد اسماعیل قاسمی طوسی

دوره 8، شماره 21 ، پاییز و زمستان 1397، ، صفحه 91-117

http://dx.doi.org/10.30470/phm.2019.34352

چکیده
  دعا یکی از عالی ترین مضامین الهی است که همیشه مورد توجه بشریت بوده است و هر انسانی به فراخور میزان درک فقر ذاتی خویش به معناشناسی و مسائل پیرامون آن پرداخته است. در نگرش به مسأله دعا از نظر ملاصدرا، نباید ...  بیشتر
تحلیل و بررسی سازگاری رمز پردازی با حکمت متعالیه صدرایی
9. تحلیل و بررسی سازگاری رمز پردازی با حکمت متعالیه صدرایی

احمدرضا هنری؛ طاهره کمالی زاده؛ ایرج داداشی

دوره 8، شماره 21 ، پاییز و زمستان 1397، ، صفحه 119-147

http://dx.doi.org/10.30470/phm.2019.34353

چکیده
  نگاه رمزی به عالم میراث ارزشمند تمدن‌های کهن بشری است که در حوزه فرهنگ و تمدن اسلامی نیز جایگاه خاص خود را داشته است. عرفا و حکمای مسلمان همواره از این شیوه برای ارائه تعالیم خود بهره برده‌اند. رمزپردازی ...  بیشتر
ذهنی بودن جوهریت و عرضیّت در فلسفه صدرایی
10. ذهنی بودن جوهریت و عرضیّت در فلسفه صدرایی

سید علی علم الهدا

دوره 8، شماره 21 ، پاییز و زمستان 1397، ، صفحه 149-168

http://dx.doi.org/10.30470/phm.2019.34354

چکیده
  در این مقاله نشان داده می‌شود در تفکّر صدرایی " وجود" هم نقش تبیین چگونگی کثرت در افراد یک ماهیت نوعیه را برعهده دارد و هم اینکه براساس نظریه حرکت جوهری لازم نیست عرض های یک ذات نقش تبیین چگونگی تحقق حرکت ...  بیشتر
تأملی در تبیین فیلسوفان اسلامی از تلازم بین ماده و صورت
11. تأملی در تبیین فیلسوفان اسلامی از تلازم بین ماده و صورت

محمد مهدی کمالی؛ حسین غفاری

دوره 8، شماره 20 ، بهار و تابستان 1397، ، صفحه 11-40

http://dx.doi.org/10.30470/phm.2018.32205

چکیده
  از دیدگاه بیشتر فیلسوفان اسلامی جسم مرکب از صورت جسمیه و ماده اولی است که هر یک در وجود خود به دیگری نیازمند بوده و متلازم با یکدیگرند. اگر ماده موجود نباشد، صورت نمی‌تواند موجود شود؛ زیرا صورت حال در ...  بیشتر
نظریه معرفت گزاره ای صدرالمتالهین
12. نظریه معرفت گزاره ای صدرالمتالهین

سیدمجید حسینی؛ محمدعلی عباسیان؛ سیدعلی علم الهدی؛ ناصر محمدی

دوره 8، شماره 20 ، بهار و تابستان 1397، ، صفحه 41-67

http://dx.doi.org/10.30470/phm.2018.32199

چکیده
  چیستی معرفت گزاره‌ای در معرفت‌شناسی معاصر ازمسائل مهم است. نظریه رایج در میان معرفت شناسان، معرفت گزاره‌ای را «باور صادق موجه» می‌شمرد، اما این نظریه با معضلی به نام «مشکل گتیه» مواجه شد. ...  بیشتر
بررسی جایگاه انرگیا و انتلخیا در اندیشه ارسطو
13. بررسی جایگاه انرگیا و انتلخیا در اندیشه ارسطو

حسن عباسی حسین ابادی؛ مستانه کاکایی

دوره 8، شماره 20 ، بهار و تابستان 1397، ، صفحه 145-170

http://dx.doi.org/10.30470/phm.2018.32198

چکیده
  مفهوم کمال در اندیشه ارسطو در مابعدالطبیعه با کلماتی مانند انرگیا و انتلخیا بیان می‌شود هر دو در انگلیسی بهactuality ترجمه شده است. ارسطو در مباحث مختلف از «انرگیا» و «انتلخیا» سخن گفته است: در ...  بیشتر
کارکردهای هستی‌شناختیِ علّیّت تحلیلی در فلسفه‌ی اسلامی
14. کارکردهای هستی‌شناختیِ علّیّت تحلیلی در فلسفه‌ی اسلامی

سید مصطفی موسوی اعظم

دوره 8، شماره 20 ، بهار و تابستان 1397، ، صفحه 225-248

http://dx.doi.org/10.30470/phm.2018.32206

چکیده
  فیلسوفان مسلمان در برخی از مواضع که کثرت وجودی (خارجی) برقرار نیست، علّیت را متحقّق دانسته‌اند، که ملاصدرا این قسم علّیت را به تحلیل عقلانی می‌‌داند. علّیت جوهر برای عرض، ماده برای صورت، ماهیت برای ...  بیشتر
تسلسل در علل مادی و مسئله عدم تناهی زمان در فلسفه ملاصدرا
15. تسلسل در علل مادی و مسئله عدم تناهی زمان در فلسفه ملاصدرا

مجید ضیایی قهنویه

دوره 8، شماره 20 ، بهار و تابستان 1397، ، صفحه 249-268

http://dx.doi.org/10.30470/phm.2018.32203

چکیده
  ملاصدرا معتقد است که تسلسل در همه ی علت ها محال است و از جمله ی این علت ها علت مادی است. البته وی برخی ترتب های مادی را از این تسلسل محال استثنا می کند. بررسی ویژگی های اجزای زمان نشان می دهد که اجزای زمان ...  بیشتر
احسائی، قول به اصلیین یا اصالت ماهیّت
16. احسائی، قول به اصلیین یا اصالت ماهیّت

سید محمد اسماعیل سید هاشمی؛ میلاد شیر محمّدی

دوره 7، شماره 19 ، پاییز و زمستان 1396، ، صفحه 167-191

چکیده
  چکیده با توجه به ظاهر برخی کلمات احسائی، قول به اصالت توأمان وجود و ماهیت را به او نسبت داده اند. اما به راستی آیا احسایی قائل به اصالت وجود و ماهیت با هم بوده یا اصالت ماهیتی بوده است؟ آیا تصور وی از اصالت ...  بیشتر
قلمرو و جایگاه عقل و عقل گرایان درمقالات شمس تبریزی
17. قلمرو و جایگاه عقل و عقل گرایان درمقالات شمس تبریزی

مهدی محبتی

دوره 7، شماره 18 ، بهار و تابستان 1396، ، صفحه 75-102

چکیده
  بررسی نقش وجایگاه تفکرفلسفی ونگاه عقلانی در موضوعات معرفت شناختی تاریخ گذشته ما یکی از مهم ترین مباحث همیشگی فرهنگ تاریخی ما بوده است که علیرغم مخالفان و موافقان بسیار در باب حیطه کار ومیزان کارایی آن ...  بیشتر
«انسان سالکِ صدرایی»: بازخوانی رهیافت‌ چندوجهی ملاصدرا به سلوک انسان
18. «انسان سالکِ صدرایی»: بازخوانی رهیافت‌ چندوجهی ملاصدرا به سلوک انسان

رضا رضازاده؛ زهرا جلیلیان

دوره 7، شماره 18 ، بهار و تابستان 1396، ، صفحه 157-180

چکیده
  ملاصدرا در آثار برجسته خود به طور گسترده و ثابت به مسئلۀ انسان و سیر تعالی او ‌پرداخته است. «انسان سالک»، محور نظریه‌ی او در این باب را تشکیل می‌دهد که در ساختمان معنایی حکمت صدرایی از بسامد و اهمیت ...  بیشتر
ارتباط نفس و بدن از دیدگاه ابن میمون و اسپینوزا
19. ارتباط نفس و بدن از دیدگاه ابن میمون و اسپینوزا

عباس فنی اصل؛ یوسف نوظهور؛ مرتضی شجاری

دوره 7، شماره 18 ، بهار و تابستان 1396، ، صفحه 181-206

چکیده
  در تفکر یهودی آدمی موجودی مرکّب از نفس و بدن است. موسی بن میمون ضمن تأثیرپذیری از اندیشمندان پیش از خود، خصوصاً ارسطو و ابنسینا، معتقد شد نهتنها انسانها بلکه تمامی مخلوقات عالم مادی- اعم از حیوانات، نباتات، ...  بیشتر
کلام الهی، زبان و فاهمۀ بشری در حکمت صدرایی (با تأکید بر دیدگاه علامه طباطبایی)
20. کلام الهی، زبان و فاهمۀ بشری در حکمت صدرایی (با تأکید بر دیدگاه علامه طباطبایی)

محمود قیوم زاده

دوره 6، شماره 17 ، پاییز و زمستان 1395، ، صفحه 11-37

چکیده
  ارتباط انسان با خدا در حالی که یکی مخلوق و بسیار محدود و دیگری خالق و نامتناهی است، یکی از چالشهای فکری و فلسفی جدّی بشر بوده و هست و دیدگاهها و نظریات گوناگونی پیرامون آن مطرح شده است. با توجه به مبانی ...  بیشتر
مبانی اشراقی ابن‌ابی‌جمهور احسائی در تحلیل صفات الهی
21. مبانی اشراقی ابن‌ابی‌جمهور احسائی در تحلیل صفات الهی

طاهره کمالی زاده

دوره 6، شماره 17 ، پاییز و زمستان 1395، ، صفحه 39-60

چکیده
  حکمت اشراقی سهروردی، با توجه به قرابت اندیشة شیعی و اشراقی، همراه با شکوفایی اندیشة شیعی در تفکر علمای امامیه بسط و تداوم یافت. ابن‌ابی‌جمهور احسایی حکیم و متکلم برجستۀ شیعی قرن نهم هجری (متوفای ابتدای ...  بیشتر