نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دکتری اندیشه سیاسی دانشگاه تربیت مدرس، مدرس علوم سیاسی

چکیده

موضوع «خود» و «دیگری» به یک معنا گویای مجادلات ذهن‌گرایی- تجربه‌گرایی در فلسفه معاصر غرب است. در این مجادلات گاه زمینه توجه به موضوع «دیگری» و گاه به‌فراموشی سپردن آن و حتی سیطره بر او فراهم می‌شد، اما با ظهور اگزیستانسیالیسم، موضوع «دیگری» و تأکید بر نقش آن در شناخت «خود»، مقام ثابتی در تفکر فلسفی و سپس اندیشه سیاسی پیدا کرد. فلاسفه اگزیستانس هرچند موضوع «دیگری» را از منظر وجودی مورد توجه قرار داده‌اند، اما از آنجا که با اصل نظام‌مندی اندیشه چندان موافق نیستند و نظام‌مندی را نوعی سیطره بر انسان می‌دانند، بنابراین موضوع «دیگری» و مواجهه «خود» با آن، صورت‌بندی مشخصی در اندیشه آنان ندارد، در حالی‌که صورت‌بندی این موضوع می‌تواند آموزه-های روشنی را برای دفاع از رابطه مطلوب میان انسان‌ها ارائه دهد. در این مقاله فرض شده است اندیشه مارتین بوبر، هرچند در ادامه سنّت فلسفی اگزیستانسیالیسم مطرح می‌شود، اما وی با بهره‌گیری از سایر نحله‌های فلسفی و همچنین تأثیرپذیری از عرفان یهود، و با تأسیس «فلسفه گفتگویی»، صورت‌بندی نسبتا روشنی از چگونگی مواجهه مطلوب با «دیگری» ارائه می‌کند. این مقاله با بررسی رویکردهای مختلف به رابطه «خود» و «دیگری» سعی می‌کند الگویی نظری را بر مبنای آراء بوبر جهت بررسی امکان یا فقدان باهم‌بودگی و اصالت دادن به «دیگری» در شناخت «خود» در اندیشه یک متفکر، ارائه دهد

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The encounter of 'Self' and 'Other' in Existential Philosophy and its Formulation with Emphasis on Martin Buber's Thought

نویسنده [English]

  • Hamzeh Alemi Gherghali

چکیده [English]

The subject of "self" and "other" in a one sense expresses the controversies of subjectivism-empiricism in contemporary Western philosophy. In these controversies sometimes the subject of the "other" was focused and sometimes neglected and even the tendency of dominated on it was provided, but with the emergence of existentialism, the subject of the "other" and emphasizing its role in recognizing the "self" was raised. Although existential philosophers have an ontological attitude to another subject, but the subject of the "other" and the encounter the "self" with it, have no explicit formulation in their thinking, while formulation the encounter of "self" and "other" can provide clear teachings to defend a desirable relationship between these two sides. In this article, it is assumed that Martin Buber's thought, although in the continuation of the existentialism was raised, but he’s thought by uses of another philosophical branches and by Jewish mysticism, and with establishment the “dialogical philosophy”, presents explicit formulation for the desirable encounter of "self" and "other". This article tries to offer the theoretical model based on Buber's views by investigating different approaches to the relationship between "self" and "other" in order to examine the possibility or lack of coexistence and originality of "other" in knowing "self" in a thinker's mind.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Self
  • other
  • Existentialism
  • Martin Buber
  • Dialogical philosophy
  • اسمیت، رنالد گرگور، (1385)، مارتین بوبر، ترجمه مسعود سیف، تهران: حقیقت.
  • اصغری، محمد و ندا محجل، 1395، «فهم دینی کرکگور از سوبژکتویته»، پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت)، شماره اول، بهار و تابستان.
  • ایمانی، محسن و محمود شرفی، 1388، «بررسی و مقایسه مراحل سه گانه ی تحول فکری مارتین بوبر»، فصلنامه اندیشه دینی، شماره 30.
  • بلاکهام، ه.ج، 1393، شش متفکر اگزیستانسیالیست، ترجمه محسن حکیمی، تهران: مرکز.
  • بوبر، مارتین،1380، من و تو، ترجمه ابوتراب سهراب و الهام عطاردی، تهران: نشر و پژوهش فرزان روز.
  • بوخنسکی، ا.م، 1387، فلسفه معاصر اروپایی، ترجمه دکتر شرف الدین خراسانی، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
  • حنایی کاشانی، محمدسعید، 1379، «پیشگفتار»، در: رابرت سولومون، فلسفه‌‌ اروپایی‌ از نمیه‌‌ دوم‌ قرن‌ هجدهم‌ تا واپسین‌ دهه‌‌ قرن‌ بیستم‌ (تاریخ‌ فلسفه‌ی‌ غرب‌: 7)، ترجمه محمدسعید حنایی کاشانی، تهران: قصیده‌.
  • سجویک، پیتر، 1388، دکارت تا دریدا، مروری بر فلسفه اروپایی، ترجمه محمدرضا آخوندزاده، تهران: نشر نی.
  • سیف، مسعود، 1385، تأملی در فلسفه همسخنی مارتین بوبر، نامه فلسفی، جلد 2، شماره 2.
  • شرفی، محمود و محسن ایمانی، 1389، «بررسی و نقد اخلاق در اندیشه مارتین بوبر»، فصلنامه اندیشه­های نوین تربیتی، دوره 6، شماره 2.
  • قاسمی، فرزانه، 1383، «مراتب و مؤلفه­های هویت »، در: علی­اکبر علیخانی، هویت و بحران هویت، تهران: پژوهشکده علوم انسانی و اجتماعی جهاد دانشگاهی.
  • کرنستن، موریس، 1354، ژان پل سارتر، ترجمه منوچهر بزرگمهر، تهران: خوارزمی.
  • کوفمان، والتر، 1387، نیچه، هایدگر و بوبر، ترجمه فریدالدین رادمهر، تهران: چشمه.
  • کین، سم، 1375، گابریل مارسل، ترجمه مصطفی ملکیان، تهران: انتشارات گرّوس.
  • هگل، گئورگ ویلهلم فریدریش، 1392، پدیدارشناسی جان، ترجمه باقر پرهام، تهران: کندوکاو.
  • لاک، جان، 1380، جستاری در فهم بشر، ترجمه صادق رضازاده شفق، تهران: انتشارات شفیعی.
  • مصلح، علی اصغر، 1387، فلسفه­های اگزیستانس، تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
  • مک­کواری، جان، 1377، فلسفه وجودی، ترجمه محمدسعید حنایی کاشانی، تهران: هرمس.
  • موسوی خوئینی، سیداحمد، 1391، «بررسی و مقایسه دیدگاه سورن کرکگور و مارتین بوبر در باب نقش دیگری در ارتباط انسان و خدا»، پایان­نامه کارشناسی ارشد فلسفه دین، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران.
  • مهرگان، امید،
  • نصری حامد، رضا، 1396، «مارتنی بوبر و انسان­شناسی صلح»، مجله اسفار، سال سوم، شماره 5،
  • نیچه، فریدریک، 1362، چنین گفت زرتشت، ترجمه داریوش آشوری، تهران: آگاه.
  • -----------، 1377، اراده معطوف به قدرت، ترجمه محمدباقر هوشیار، چ6، تهران: فروزان­روز.
  • ورنو، روژه و ژان وال و دیگران، 1372، نگاهی به پدیدار شناسی و فلسفه­های هست بودن، برگرفته و ترجمه یحیی مهدوی، تهران: خوارزمی.
  • یاسپرس، کارل، 1372، کانت، ترجمه میر عبدالحسین نقیب­زاده، تهران، کتابخانه طهوری.

1- Benson, James Martin, (1999), A Buberian analysis of the education of artists: student-teacher relationships in the undergraduate studio. PhD thesis, Concordia University.

2- Buber, Martin, (1958), Hasidism And Modern Man, Edit And Translated By Maurise Fredman, New York, Horizon Press

3- ----------------, (1992), On Intersubjectivity And Cultural Creativity, Edited By S. N. Eisenstadt, University of Chicago Press. 

4- ---------------, (2004), Between Man and Man, Translated by Ronald Gregor-Smith, Taylor & Francis e-Library.

7- Dew, Rebecca, 2018, “Martin Buber and Hannah Arendt: criticisms on the development of a German messianic”, History of European Ideas, Volume 44, No 5.  

8- Evans, C. Stephen, (2006), Kierkegaard on Faith and the Self: collected essays, Waco, Texas: Baylor University Press.

9- Fredman. Maurice s, (1956), Martin Buber, The Life Of Dialogue, The University Of Chicagho Press.

10- Heidegger, Martin, (1962), Beung And Time, Translated By John Macquarri And Edwara Robinson, Basil Blackwell.

11- Herberg, Will, (1963), The writings Of Martin Buber, The World Publishing Company, Cleveland and New York.

12- Hume, David, (1896), A Treatise of Human Nature, Oxford: Clarendon Press.

13- Jewula, Artur, (2013), “The call and the response: Martin Heidegger and Martin Buber on responsibility”, Biannual Philosophical Journal ,volume 3, Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie, Instytut Filozofii i Socjologii,

14- Kant, Immanuel, (1998), The critique of pure reason, edited [and translated] Paul Guyer, Allen W. Wood, Cambridge University Press.

15- Levinas, Emmanuel, (2001), Totality and Infinity: An Essay on Exteriority. Translated by. Alphonso lingis, Duquesne University Press.

17- Michelman, Stephen, (2008), Historical Dictionary of Existentialism, the Scarecrow Press, Inc..

19- Perlina, Nina (1984) "Bakhtin and Buber: Problems of Dialogic Imagination," Studies in 20th Century Literature: Vol. 9: Iss. 1, Article 3.

20- Rotenstreich, Nathan, (2009), Immediacy and its limits : a study in Martin Buber’s thought, Taylor & Francis e-Library.

21- Sartre, Jean-Paul. Existentialism and Humanism. Trans. Philip Mairet. London: Methuen, 1966.

22- Taylor, Charles, (2001), Sources of the self: the making of the modern identity, Harvard University Press.