نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه قم

2 عضو هیئت علمی موسسه حکمت و فلسفه

چکیده

چکیده
در روانشناسی اخلاق، تحقیق دربارۀ حکم اخلاقی برای دهه‌ها تحت تاثیر عقل‌گرایی بوده است. از نظر عقل‌گرایان، حکم اخلاقی از طریق عقل/استدلال به دست می‌آید؛ هیجانات و شهودها هیچ نقشی در حکم اخلاقی ایفا نمی‌کنند. از نظر جاناتان هایت، حکم اخلاقی عمدتا از طریق شهود بوجود می‌آید؛ و نقش عقل، نوعا پسینی‌ست؛ بدین معنا که پس از آنکه حکم اخلاقی توسط شهودات بدست آمد، عقل در پیِ موجه کردنِ حکمِ پیشینِ شهودی برمی‌آید. در مُدل شهودگرایِ اجتماعیِ هایت، حکم اخلاقی برآمده از سیستمِ سریع و خودکار (شهودی) ماست. شهودات به نحو تکاملی، فطری هستند و از طریق فرهنگ و جامعه قابل ویرایش و تصحیح اند. هایت با توجه به آزمایش‌های تجربی مُدل شهودگرای اجتماعی خود را تایید می‌کند. علی‌رغم نقدهایِ وارد شده بر دیدگاه هایت، به نظر می‌رسد که اگر همۀ جوانب دیدگاه هایت در کنار هم مدنظر قرارگیرند، بسیاری از اشکالات قابل رفع‌اند و در مجموع دیدگاه موجّهی به نظر می‌رسد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

the role of intutions in moral judgment in Haidt s veiw

نویسندگان [English]

  • hossein kharazmi 1
  • hasan miandari 2

1 qom

2 Institute for Research in Philosophy

چکیده [English]

judgement in moral psychology has been considered rational for decades, but recent evidence suggests that moral judgment is more a matter of emotion and affective intuition than reasoning.Haidt brings evidence
against rationalist models and proposes an alternative: the social intuitionist model.The social intuitionist model starts with Hume’s model and makes it more
social. Haidt belives that moral reasoning does not cause moral judgment; rather,moral reasoning is usually a post hoc construction,generated after a judgment has been reached. The model is an intuitionist model in that it states that moral judgment is generally the result of quick, automatic evaluations (intuitions).The mind is divided into parts, like a rider (controlled processes) on an
elephant (automatic processes). The rider evolved to serve the elephant.if you want to change someone’s mind about a moral or
political issue, talk to the elephant first

The social intuitionist model is composed of six principal links or processes that if all one to be considered, it seems o be jusified theory.

کلیدواژه‌ها [English]

  • The key word: emotion
  • intution
  • reasoning
  • moral judgment
  • the social intuitinist model

1. Haidt. Jonathan. (2001)."The Emotional Dog and Its Rational Tail: A Social Intuitionist Approach to Moral Judgment". Psychological Review.108:814-34.

2. --------------------. (2006). The Happiness Hypothesis: Finding Modern Truth in Ancient Wisdom. New York: Basik Books.

3 .--------------------. (2012).The Righteous Mind.New York.and in Canada.

4. Haidt ,Jonathan and Fredrik Bjorklund.(2008). " Social Intuitions Answer Six Questions about Moral Psychology". Wallter Sinnot-Armstrong, ed, Moral Psychology. Vol.2. Cambridge. MA: MIT Press.

5. Haidt Jonathan, Fredrik Bjorklund, and Scott Murphy.(2000)." Moral Dumbfounding: When Intuition Finds No Reason". In Lund Psychological report. Vol 1.

6.Hume,David.(1978). A Treatis of Human Nature.Selby-Bigge,L.A. and Nidditch,P.H.(eds.). Oxford.

7.Mallon Ron and Shaun Nichols.(2010). "Rules". in J.M.Doris.ed. The Moral Psycology Handbook. Oxford. pp.297-320.

8. Nisbet,N and Wilson,T.(1977). "Telling More Than We Can Know: Verbal Reports on Mental Processes". Psychological Review. vol.84.

9. Paxton Joseph, Leo ungar, Joshua Greene.(2011). " Reflection and Reasoning in Moral Judgment". Cognitive Science.

10.Pizarro David and Paul Bloom.(2003). "The Intlligence of The Moral Intuitions: Comment on Haidt (2001)", Psychological Review, No.1,pp.193-196.

11. Richeson, J.A, and Shelton, J.N.(2003). "When Prejudice does not Pay: Effects of Interracial Contact on Executive Function". Psychological Science. Vol.14, No.3.

12. Wheatley, T., and Haidt, J.(2005) "Hypnotically Induced Disgust Makes Moral Judgments More Severe". Psycological Science. vol.16. No.10.