نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

فلسفه و کلام اسلامی، الهیات، فردوسی، مشهد، ایران

چکیده

در فلسفه‌ی مشائی، دو دیدگاه درخصوص خودآگاهی به‌چشم می‌خورد: دیدگاهی که خودآگاهی را به چیزی جز ذات فاعل شناسا مشروط می‌کند و رأیی که می‌گوید به‌محض پیدایش ذات فاعل شناسا، بی‌هیچ قیدی، خودآگاهی نیز ایجاد می‌شود. معمولاً خودآگاهی مشروط به ارسطو نسبت داده می‌شود و مخالف جدی وی نیز ابن‌سیناست که ذات انسانی و خودآگاهی را جدایی‌ناپذیر می‌داند. آکوئیناس که از طرف‌داران خودآگاهی مشروط است، سعی می‌کند با تمایزگذاری میان خودآگاهی استعدادی و بالفعل، در عین التزام به دیدگاه ارسطو و مشروط‌کردن خودآگاهی به تجربه‌ی حسی، از ابهامات و ایرادهای دیدگاه او بپرهیزد و مزایای دیدگاه سینوی (ازقبیل حفظ شهود و منظر اول‌شخصی و حفظ هویت وجودشناختی‌ شخص) را حفظ کند؛ اگرچه وی در این ترکیب‌کردن، از ابهامات دیدگاه ارسطو می‌کاهد، اما به دلیل شکافی که میان ناآگاهی موجود در خودآگاهی استعدادی و آگاهی در خودآگاهی بالفعل هست، نمی‌تواند مزایای دیدگاه سینوی را حفظ کند و از سد ایرادهای شیخ بگذرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The examination of Transformation of Aristotle's idea on self-awareness in the views of Avicenna and Aquinas

نویسنده [English]

  • Seyyed Ali Hosseini

Islamic Philosophy and Theology, Theology and Islamic teachings, Ferdowsi, Mashahd, Iran

چکیده [English]

In the peripatetic philosophy, there are two views on self-awareness: the idea that claim self-awareness is dependent on cognition of other things (cognition-dependent self-awareness) and the views that state self-awareness is a permanent phenomenon and can be directly access through introspection. The former idea is often attributed to Aristotle and the latter opinion stated by Avicenna who believed in inseparability of human nature and self-awareness. Although Aquinas was a proponent of cognition-dependent self-awareness, tried to preserve benefits of the opponent view (eg. Preserving first person perspective, our introspective intuitions and ontological self-identity) and reducing deficiencies and ambiguities of the theory of Aristotle by proposing Habitual self-awareness and actual self-awareness. In my view, he was somehow successful in the second task but he couldn’t pass some objections on cognition-dependent self-awareness and benefit from the first one consequences due to the purported gap between the unconscious habitual self-awareness and the conscious actual self-awareness.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Avicenna
  • Aristotle
  • Aquinas
  • Self-awareness
  • Consciousness