نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه پیام نور

چکیده

اعیان ثابته در مباحث هستی‌شناسی عرفانی، کلید فهم بسیاری از مباحث قضا و قدر، جبر و اختیار، علم پیشین خدا و امثال آن است. صدرالمتألهین در حلّ برخی مسائل فلسفی خود اعیان ثابته را به کار گرفته است. پذیرش نظریه اعیان ثابته به عنوان الگوهای از پیش تعیین‌شده تغییرناپذیر موجودات در عالم علم الهی، ناسازگاری عمیقی با نظریه مختار بودن و فاعل حقیقی دانستن انسان در نظام صدرایی را متبادر به ذهن می‌سازد. در نوشتار حاضر، پس از بررسی و تحلیل ویژگی‌های اعیان ثابته به‌ویژه روابط حاکم میان این حقایق کلی و جزئی با افراد عینی و خارجی آن‌ها، این نتیجه به دست می‌آید که در نگرش عرفانی ملاصدرا، اگرچه تمامی اعمال و افعال هر فرد در هر شرایطی تحت هدایت و ربوبیت اسمی و تابع مقتضیات عین ثابت اوست اما با توجه به حاکمیت فرمول «اندیشه تا عمل» بر افعال انسانی هرگز نافی مختارانه عمل کردن و فاعل حقیقی بودن انسان نیست بلکه ویژگی‌های نهادینه شده در عین ثابته افراد عبارت خواهد بود از بروز آثار و احکام حرکت‌های موّاج گوناگون و مختلفی که هر فرد با انتخاب خودش بالإجبار، تحت ربوبیت و هدایت تکوینی و ذاتی اسمی از اسماء الله قرار می‌گیرد و مقتضیات لوازم آن اسم را برحسب استعداد و قابلیتی که در سیر استکمالی و حرکت صعودی، در خود، فراهم نموده است به منصه ظهور می‌رساند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The Role of Fixed Nobles on Human Authority from Mulla Sadra's Point of View

چکیده [English]

and being a real human agent. Rather, the individual’s institutionalized characteristics in the fixed object is the manifestation of the effects and rules of various wave movements that each person underwent mandatory the lordship and nominal developmental and intrinsic guidance of the names of Allah by his own choice, and manifests the requirements of that name according to the talent and ability that it has provided in itself in the path of development and ascending Fixed nobles in the mystical ontology are the key to understanding various topics of destiny, predestination, God's foreknowledge and the like. Sadr al-Muta'allehin has used fixed nobles in solving some of his philosophical problems. Acceptance of the theory of fixed nobles as predetermined unalterable models of creatures in the divine world evokes a deep inconsistency with the theory of autonomy and knowing the true subject of human in the Sadra’s system. In the present study, after examining and analyzing the characteristics of the fixed nobles, especially the prevailing relations between these general and particular truths and their objective and external persons, it is concluded that in the Mulla Sadra’s mystical attitude, although all the actions and deeds of each person in any situation are under the nominal guidance and lordship and are subject to the requirements of his fixed object, according to the rule of the formula of "thought to action" over human actions, it is never a denial of acting voluntarily movement.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Fixed nobles
  • predestination and freedom
  • Mulla sadra
  • Ibn Arabi