مفهوم واقعیت در نگرش ویتگنشتاین

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی تهران

2 دانشیار گروه فلسفه علم پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

چکیده

بررسی هر مفهومی در اندیشه ویتگنشتاین، ربط وثیقی به تاملات او درباره «زبان» دارد. بررسی مفهوم واقعیت نیز از این قاعده مستثنا نیست. به خصوص که واقعیت نزدیکترین مفهوم به زبان، به عنوان عنصر کلیدی در اندیشه ویتگنشتاین است و شاید بتوان سوال اصلی او را در هر دو دوره تاملاتش اینگونه صورت بندی نمود که «زبان چگونه واقعیت را برای ما بازمی نمایاند؟».
در این مقاله تلاش کرده ام با اشاره ای مختصر به چارچوب فکری ویتگنشتاین، به نسبت زبان، ذهنیت(تفکر) و واقعیت بپردازم و با مقایسه ویتگنشتاینی که در رساله منطقی-فلسفی دیده می شود با ویتگنشتاین دوم که در پژوهشهای فلسفی بروز یافته است، به بازسازی مسیر رفته شده در رساله از واقعیت به نظریه ای در باب زبان پرداخته و در نهایت به این سوال بپردازم که آیا می توان از نظریه کاربردی معنا یا زبان به مثابه کاربرد به تصویری از واقعیت در اندیشه ویتگنشتاین متاخر رسید؟
این مسیر به دو راهی واقع گرایی و ضدواقع گرایی ویتگنشتاین ختم می شود که به نظر می رسد هر دو تلقی در مورد ویتگنشتاین قابل تطبیق نیست و نوعی نسبی گرایی در مواجهه با مفهوم واقعیت را می توان در اندیشه ویتگنشتاین دید که تا حد زیادی معناشناختی و در لایه هایی نیز وجودشناختی است، اما هیچگاه به واقع گرایی حداکثری ختم نمی شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The concept of reality in Wittgenstein's attitude

نویسندگان [English]

  • Mohsen Donyavi 1
  • Gholamhosein Moghaddam Heidari 2
1 PhD student in philosophy of science and technology Institute for humanities and cultural studies Iran
2 Associate Professor in philosophy of science and technology Institute for humanities and cultural studies Iran
چکیده [English]

Abstract
Analyzing any concept in Wittgenstein's thoughts has a strong relationship with his contemplation on "language". And analyzing the concept of reality is not an exception; especially because the reality is the closest concept to the language as a key element in Wittgenstein's thought. And perhaps it may be possible to pose the main question of his two periods of contemplation in this way: "how does language reflect the reality to us"?
In this paper I have tried to, by referring to Wittgenstein's intellectual framework, analyze the relativity of language, mentality (thought) and reality. And I would like to, by comparing the Wittgenstein who is seen in the Logical-Philosophical treatise with the second Wittgenstein who is divulged in the philosophical studies, to reconstruct the traversed route in the treatise and analyze the reality in a hypothesis and finally pose this question that "is it possible to achieve an illustration of reality in the latter Wittgenstein's thought from the functional hypothesis of meaning or language in the guise of function?"
This route ends in two different schools: realism and anti-realism. It seems that both attitudes are not adaptable about Wittgenstein and a kind of relativism in confronting with reality can be observed in Wittgenstein's thought which is largely semantic and in some layers it is also ontological but it never ends in extreme realism.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Language
  • reality
  • Mentality
  • Realism
  • language games
  • Form of life

-        دباغ، سروش، مثمر، رضا. (1385). مفهوم صدق نزد ویتگنشتاین. مجلۀ پژوهش‌های فلسفی کلامی، سال هفتم، شمارۀ 3، صفحه 25 تا 60.

-        علائی، مشیت. (1386). از اندیشیدن تا نگریستن: درآمدی بر ویتگنشتاین. زیباشناخت، زمستان، شمارۀ 17، صفحه 31 تا 46. 

-        ملکم، نورمن. (1380). ویتگنشتاین متقدم و متأخر، ترجمۀ رضا بخشایش. مجلۀ پژوهش‌های فلسفی کلامی، پاییز و زمستان 1380، شماره 9 و 10، صفحه 100 تا 134.

-        ویتگنشتاین، لودویگ. (1380). پژوهش‌های فلسفی، ترجمۀ فریدون فاطمی. تهران: نشر مرکز.

-        ____________. (1390). در باب یقین، ترجمۀ مالک حسینی. تهران: نشر هرمس.

-          Bouwsma. K. O. (1961). The Blue Book, JSTOR: The Journal of Philosophy, Vol. 58, No. 6, pp. 141-162.

-          Hacker, P.M.S. (2013). Wittgenestein: Comparisons and Context. Oxford University Press.

-          Feyerabend, P.K. (1995). Conquest of Abundanc., Chicago: University of Chicago Press.

-          _____________. (1981). Realism ,rationalism and scientific method (Philosophical papers, Volume1. London: Cambridge University Press.

-          Kahane. G, Kanterian, E. & Kuusela, O. (2007). Wittgenstein and his interpreters. Blackwell Publishing.

-          Leach, Edmund. (1982). Social Anthropology. London: Fontana.

-          McGin, M. (2002). Wittgenstein and the Philosophical Investigations. Routledge.

-          Magee, B. (2009). The Great Philosophers: An Introduction to Western Philosophy. Oxford University Press.

-          TL: Ludwig Wittgenstein. (2009). Tractatus Logico-Philosophicus. Cosimo Inc.

-          PI: Wittgenstein, L. (2009). Philosophical Investigations, Translated by G. E. M. Anscombe, P.M.S. Hacker and Joachim Schulte. Wiley & Blackwell Publishing.

-          Wittgenstein, L. (1975). Wittgenstein's Lectures on the Foundations of Mathematics. Cambridge: University of Chicago Press.