احسائی، قول به اصلیین یا اصالت ماهیّت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی گروه فلسفه و کلام دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده الهیات و ادیان، گروه فلسفه و کلام

چکیده

چکیده
با توجه به ظاهر برخی کلمات احسائی، قول به اصالت توأمان وجود و ماهیت را به او نسبت داده اند. اما به راستی آیا احسایی قائل به اصالت وجود و ماهیت با هم بوده یا اصالت ماهیتی بوده است؟ آیا تصور وی از اصالت با تلقی ملاصدرا از این واژه یکی بوده است یا این که دو تصور جداگانه از اصالت داشته‌اند. اگر متفاوت بوده است آیا باز هم می‌شود گفت که احسایی قائل به اصیلین به معنای صدرایی بوده است؟ با توجه به اینکه وجود و ماهیت از نظر احسایی معنای خاصی دارد و چنانکه خواهیم دید در جایی وجود و ماهیت را همان ماده و صورت می‌داند، به قول اصالت ماهیت نزدیک می شود و با تفسیری که از وجود ارائه می کند معلوم می شود که منظور او از وجود معنای اسم مصدری وجود نیست لذا نسبتی که سبزواری به احسایی داده است و وی را قائل به اصالت وجود و ماهیت با هم دانسته، نسبتی صحیح نمی تواند باشد. ما در این نوشتار این مسأله را مورد واکاوی قرار داده ایم و نشان دادهایم که با تامل بیشتر در آثار احسائی نمی توان این نسبت را مورد تأیید قرار داد

کلید واژگان: احسایی، وجود، ماهیت، اصیلین، اصالت، ملاصدرا.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Ehsaee, believing to asalat-ol-mahiah or asilain (originality of quiddity or originality of quiddity and existence both)

نویسندگان [English]

  • seyed mohammad esmaiel seyed hashemi 1
  • milad shir mohammadi 2
چکیده [English]

abstract:
Has Ahsaei believed to Asalat-ol-Mahiah only or Asalat-ol-Mahiah and Asalat-ol-Vojood both?
According to the appearance of some Ahsaei’s words, some writers like Sabzevari has ascribed to him believing at the same time to Asalat-ol-Mahiah/ Originality of Quiddity and Asalat-ol-Vojood/ Originality of Existence both. They called it as the Asilain. However, was he really hold it? In addition, has he the same representation of “Asalah” as Mulla Sadra has? If they have a different meaning, could the writers insist on their claim yet? We will show here that Ahsaei get sometimes “Existence” and “Quiddity” as “Matter” and “Form” and in these cases he is become more and more close to Asalat-ol-Mahiah. Accordingly, based on his interpretation of “Existence”, we would find that he did not Understand “Existence” as a Gerund. It means that writers like Sabzevari could not accuse him to being believe to Asalat-ol-Mahiah/ Originality of Quiddity and Asalat-ol-Vojood/ Originality of Existence both.
keywords: ahsaei, originality, existence, quiddity, molla sadra.

کلیدواژه‌ها [English]

  • ahsaei
  • originality
  • existence
  • quiddity
  • molla sadra

-        احسایی، احمد. (بی تا). شرح العرشیه. بیروت: مؤسسۀ البلاغ، چاپ اول.

-        _________. (1428 ق.). شرح المشاعر. بیروت: مؤسسۀ البلاغ، الطبعة الاولی.

-        الاصفهانی، ملا اسماعیل. (1391). شرح الحکمة العرشیة. تهران: مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران، چاپ اول.

-        رحیمیان، سعید. (1383). هویت فلسفۀ اسلامی. قم: بوستان کتاب، چاپ اول.

-        سبحانی، جعفر. (1375). هستی‌شناسی در مکتب صدرالمتالهین. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سوم.

-        سبزواری، ملاهادی. (1416 ق.). شرح المنظومه، با تصحیح و تعلیق جسن زاده آملی، نشر ناب، قم.

-        صدرالمتالهین، صدرالدین محمد. (1302ه ق). الوسائل، قم: مکتبة المصطفوی.

-        ___________________. (بی تا). الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلیه، بیروت: دار الاحیاء التراث العربی، بی تا، الطبعه الاولی.

-        ___________________. (1420 ق.). المشاعر، مؤسسۀ التاریخ العربی، بیروت، 1420، الطبعة الاولی

-        طباطبایی، محمد حسین. (بی تا). اصول فلسفه و روش رئالیسم، تهران: شرکت سهامی عام.

-        طهرانی، محمد حسین. (1435 ق.). الله‌شناسی. مشهد: انتشارات علامه طباطبایی، نهم.

-        فیاضی، غلامرضا. (بی تا). اصالت وجود و عینیت ماهیت، تلخیص احمد حسین شریفی.

-        فیاضی، غلامرضا. (1392). هستی و چیستی در مکتب صدرایی. تهران: پژوهشگاه حوزه دانشگاه، چاپ چهارم.

-        لاهیجی، محمد جعفر. (1376). شرح رساله المشاعره امیر کبیر، تهران: میدان استقلال، اول.

-        مطهری، مرتضی. (1393). مجموعه آثار، ج 9، تهران: انتشارات صدرا.

-        هدایت افزا، محمود. (1391). کاستی‌های هستی و چیستی، کتاب ماه فلسفه، شماره 6.