تأملی در تبیین فیلسوفان اسلامی از تلازم بین ماده و صورت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مدرس دانشگاه و حوزه

2 دانشیار دانشگاه تهران

چکیده

از دیدگاه بیشتر فیلسوفان اسلامی جسم مرکب از صورت جسمیه و ماده اولی است که هر یک در وجود خود به دیگری نیازمند بوده و متلازم با یکدیگرند. اگر ماده موجود نباشد، صورت نمی‌تواند موجود شود؛ زیرا صورت حال در ماده بوده و در قوام و تشخص خود نیازمند به موضوع است. از طرفی اگر صورت موجود نباشد ماده موجود نخواهد شد؛ چون ماده بدون صورت دارای هیچگونه فعلیت یا تحصلی نیست. بر این اساس فیلسوفان اسلامی به تبع ابن سینا صورت را نسبت به ماده شریک العله دانسته و در تبیین کیفیت تلازم آن دو و توضیح وجه نیاز هر یک به دیگری تلاش زیادی انجام داده‌اند. به اعتقاد ما علی‌رغم تلاش فراوانی که ابن سینا و دیگران فیلسوفان مشائی انجام داده‌اند، در نهایت توفیق مطلوبی حاصل نشده و سخن آنها در این زمینه مواجه با اشکالات بسیاری است. در این مقاله پس از تقریر تبیین آنها از تلازم ماده و صورت و مخدوش دانستن آن، نشان داده ایم که تنها بر اساس مبانی حکمت متعالیه است که تلازم و ارتباط بین ماده و صورت تفسیری معقول خواهد یافت.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Review of explanation of Islamic philosophers about concomitance between matter and form

نویسندگان [English]

  • mohammad mahdi kamali 1
  • hossein ghafari 2
1 مدرس
2 دانشیار دانشگاه تهران
چکیده [English]

Review of explanation of Islamic philosophers about concomitance between matter and form


Abstract:

Most Muslim philosophers believe that the body consists of two essential elements called “prime matter” and “corporal form” that those need each other in their existence and are concomitant together. If "matter" does not exist, "form" cannot be found, because it need to place (locus). Also, if the "form" there is no, the "matter" does not exist, because the "matter" has not any kind of actuality and it is actualized by "form". So Islamic philosophers consider that the “form" is partner of cause of "matter”.
We believe that despite the enormous efforts that have been done, the success has not been achieved, because the explanation of Muslim philosophers in this issue is faced many problems. In this paper, we first explain their theory, and then show its problems.

Key words:
Prime matter, Form, Partner of cause, Concomitance, Individuation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Prime matter
  • Form
  • Partner of cause
  • Concomitance
  • Individuation