دانشگاه زنجان تأملات فلسفی 2228-5253 15 36 2026 01 21 A philosophical contemplation in The concept of "Cyberspace" تأملی فلسفی در مفهوم «فضای مجازی» 443 468 714778 10.30470/phm.2024.557717.2243 FA فاطمه رازی زاده خیابان محمودنژاد، محمودنژاد 12، مجتمع فردوس، طبقه 2، واحد 202 Journal Article 2022 07 13 Technological phenomena, with tremendous effect on facilitating human life and increasing its capabilities, align themselves with the processes of human life. One of these phenomena that has become a vital arm of human life is cyberspace, <br><br>This study tries to provide a way to answer challenges associated with this important interactive phenomenon by asking the central question of what cyberspace is. This effort began with a comparative study of the concept of space in the general perception of physical space and cyberspace and by examining the approach of some thinkers and philosophers to what space is, concluded that the concept of space in its virtual meaning while having common points with the meaning of space in physical terms, has significant differences that arise from the permissible transcendental position in the discussion of cyberspace. The present study leads to the conclusion that the permissible meaning in the term in question is not directly related to its lexical meaning and only development in the permissible meaning in the sense of transcendence can clarify the concept of cyberspace. Thus the dual physical space-cyberspace is not The duality of truth and permissibility in the literature. When the permissible transcendence is considered, cyberspace means the transcended space of the senses, which in the interpretation of Islamic philosophy refers to the imaginary world. transcendence, in the more common sense of Kant, the condition of the possibility of experience, better reflects the position of man in terms of influence, or even the creation of the virtual world. پدیده‌های فناورانه، مثل فضای مجازی اثر شگرفی بر تسهیل زندگی بشر دارند وبه بازوهای حیاتی زندگی انسان تبدیل شده‌اند، بنابراین مستحق مطالعه جدی فلسفی‌اند.<br><br>پژوهش حاضر با پرسش از چیستی فضای مجازی، تلاش می‌کند با مفهوم‌شناسی این اصطلاح راه را برای بررسی سایر چالش‌های متوجه این پدیده هموار کند. این مهم بااستفاده از روش پدیدارشناسی و تحلیل مفهومی درمطالعه مقایسه‌ای مفهوم فضا در برداشت عام از فضای فیزیکی و فضای مجازی آغاز می‌شود وپس از بررسی رویکرد برخی اندیشمندان درباب فضا به این نتیجه می‌رسد که مفهوم فضا درهر دو اصطلاح در عین داشتن نقاط مشترک، دارای تمایزات شایان توجهی‌ست که برخاسته از موقعیت استعلایی مجاز در بحث از فضای مجازی است. دستاورد پژوهش حاضر در معناشناسی پدیدارشناختی اصطلاحات نهفته، با این نتیجه که معنای مجاز در اصطلاح مدنظر ارتباط مستقیمی با معنای لغت‌نامه‌ای آن ندارد و تنها توسعه آن، به معنای استعلا می‌تواند مفهوم فضای مجازی را روشن کند. بنابراین دوگانه فضای فیزیکی-فضای مجازی؛ دوگانه حقیقت و مجاز در ادبیات نیست. وقتی مجاز استعلا ملاحظه شود، فضای مجازی به معنی فضای استعلا یافته از حس خواهد بود که در تعبیر فلسفه اسلامی اشاره به عالم خیال دارد. واستعلا، به معنی رایج‌تر کانتی یعنی شرط امکان تجربه، موقعیت انسان را در مقام اثرگذاری، اثرپذیری و خلق عالم مجازی، بهتر منعکس می‌سازد. بالاخره رویکرد استعلایی به فضای مجازی، خالی بودن این فضا از ترس‌ها و محدودیت‌های انسان متناهی را زیر سوال برده، از مفهوم سنتی مجاز به معنای محروم از واقعیت فاصله گرفته، یک جهان واقعی موازی را به تصویر می‌کشد. https://phm.znu.ac.ir/article_714778_48c683033014655b3807c1be550ec4d8.pdf