دانشگاه زنجان تأملات فلسفی 2228-5253 مقالات آماده انتشار 2026 05 24 The Influence of Music on the Soul from the Perspective of Ibn Sina نحوه تاثیرگذاری موسیقی بر نفس از منظر ابن سینا 735959 10.30470/phm.2026.2049314.2626 FA مسعود سخاوت‌دوست دانشجوی دکتری، گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران. 0009-0008-2989-7073 مجید ملایوسفی دانشیار، گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران. محمدجواد شمس دانشیار، گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران. روح‌الله آدینه دانشیار، گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران. 0000-0002-3141-3778 Journal Article 2024 12 29 The effect of music on human psychology has been a subject of interest for numerous thinkers throughout history. It is uncommon to encounter a scholar who has made impactful contributions in both philosophical and natural scientific domains as well as in musical theory. Ibn Sina recognized for his proficiency in medicine alongside his distinctive ontological views, has emerged as a significant figure among historical theorists of music. This descriptive-analytical research investigates Ibn Sina's perspective on the influence of music on the soul by analyzing his medical and philosophical writings. The results suggest that Ibn Sina’s understanding of music's impact on the psyche is fundamentally linked to his conceptualization of its origins. He posits that this origin is inherently biological and associated with the soul's intrinsic longing for connection with others to express thoughts and intentions. As individuals undergo spiritual development and transcendence, their capacity for emotional expression and interaction with other souls evolves into a means of conveying abstract concepts and rational ideas, ultimately fostering a relationship with both the active intellect and the general soul. موضوع تاثیر موسیقی بر روان آدمی از دیرباز تاکنون مورد توجه متفکران بسیاری بوده است. در طول تاریخ بشر شاید کمتر کسی یافت شود که هم در زمینه فلسفه و علوم طبیعی و هم در ساحت موسیقی صاحب‌نظر بوده و آراء موثر داشته باشد. ابن سینا با تبحر در حوزه طب و همچنین هستی‌شناسی منحصربه‌فرد خود توانسته است در میان نظریه‌پردازان برجسته تاریخ موسیقی نیز مطرح شود. پژوهش حاضر با بررسی آثار پزشکی و فلسفی ابن سینا و همچنین با روش توصیفی‌تحلیلی به تبیین نحوه تاثیرگذاری موسیقی بر نفس از منظر وی پرداخته است. نتیجه پژوهش بیان می‌دارد که نقش موسیقی بر روان و نفس انسان در آثار ابن سینا ریشه در تعریف وی از خاستگاه موسیقی دارد. این خاستگاه در دیدگاه وی امری زیست‌شناختی و مرتبط با خواست نفس برای ارتباط با دیگری به‌جهت انتقال افکار و اغراض خویش است که با تکامل و استعلاء نفسانی، سطح انتقال احساس و اغراض محسوس و همچنین ارتباط با نفوس دیگر، به انتقال مفاهیم و امور معقول ارتقا پیدا کرده و ارتباط با نفوس جزئی، جای خود را به ارتباط و اتحاد با عقل فعال و نفس کلی داده است.