ترسیم نظام نئوتئوکراسی تشکیکی (حاکمیت الهیِ نوینِ تشکیکی) بر اساس آراء شناخت شناسانه ملاصدرا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دکترای حکمت متعالیه، دانشگاه اصفهان، ایران
2 دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه اصفهان، ایران
چکیده
انگاره اقتدارگرایی الهی (تئوکراسی) در قرون وسطی با سرپوشی برای سعادت بشری تحت لوای حاکمیت پاپ شکل گرفت. ماحصل غایی این تفکر به حاشیه راندن دین در عرصه حکمرانی، طرح دموکراسی به عنوان دیدگاه رقیب و در نهایت رشد تفکر تجربی از علم گردید. این درحالیست که فلسفه ملاصدرا به عنوان منظومه ای منسجم، آبستن دیدگاهی بدیع از علم است که در این نوشتار از آن تحت عنوان «علم اشتدادی» یاد می‌شود. در این دیدگاه با لحاظ کردن طیفی مشکک از علم و طرح مبانی تناظر مراتب هستی با علم، تناظر انسان با حقیقت، مطلق گرایی اشتدادی، هم ترازی علم با سعادت می‌توان به غائله تجربی خواندن علم خاتمه داد. بر اساس آراء شناخت شناسانه وی از علم نبی به عنوان خلیفه خدا مجری قوانین وحیانی در گستره جامعه است. این امر زمینه سازی دیدگاهی تحت عنوان «نئوتئوکراسی تشکیکی» (حاکمیتِ نوینِ الهی تشکیکی) را فراهم می‌آورد که در قالب ارسال رسل به نحو مشکک به مدیریت جامعه می‌پردازد که تبلورجایگاه دین و فرستاده الهی در اداره حکومت است. همچنین ماحصل دیدگاه نئوتئوکراسی تشکیکی، برخی وجوه مدنی را مرتبط با علم وجودی روشن میکند که عبارتست از: تلائم نسبت علم سیاست و دین، کنشگری آراء مردم در نظام مدنی و ارتباط منسجم ساحت علم و دین. لذا در این نوشتار با رویکرد توصیفی-تحلیلی، برآیند دیدگاه ملاصدرا در عرصه حاکمیت سیاسی مورد مداقه قرار می‌گیرد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Delineation of Gradation neo-theocracy system (new gradation divine sovereignty) based on Mullah Sadra's epistemological opinions

نویسندگان English

rezvaneh ghate 1
jafar shanazari 2
Mahdi ganjvar 2
1 Phd graduate from University of Isfahan Iran
2 Associate Professor, University of Isfahan
چکیده English

The concept of divine authoritarianism (theocracy) was formed in the Middle Ages as a cover for human happiness under the banner of papal rule. The end result of this thought was the marginalization of religion in the field of governance, the idea of democracy as a rival point of view, and finally the growth of experimental thinking of science. Meanwhile, Mulla Sadra's philosophy, as a coherent system, contains a novel view of science, which is referred to as "Established Science" in this article. In this point of view, by taking into account a doubtful spectrum of science and proposing the foundations of the correspondence between the levels of existence of man and existence, the correspondence of levels of existence with science, the correspondence of man with truth, absolute absolutism, and the alignment of science with happiness and pleasure, we can put an end to the experientialism of calling science . In this article, the result of this view in the field of political governance of Mulla Sadra's thinking is discussed. According to his epistemological opinions of the knowledge of the Prophet as the Caliph of God, he is the executor of the revealed laws in the society. This provides the basis for a view called "Teshkiki Neotheocracy" (New Divine Teshkiki Sovereignty) which, in the form of Russell's message, deals with the management of society in a doubtful manner, which is the crystallization of the place of religion and God's messenger in the administration of government.

کلیدواژه‌ها English

Ashtadi absolutism
Teshkiki neo-theocracy
Ashtadi science
Mulla Sadra
-         قرآن کریم
-         نهج البلاغه. (1379). ترجمه محمد دشتی. قم: مشرقین.
-         الیاسی، مرتضی. (1395). نقد و بررسی تئوکراسی. اندیشه­های حقوق عمومی. (2): 23-37.
-         آشوری، داریوش. (1376). دانشنامۀ سیاسی. تهران: مروارید.
-         آریانپور، عباس. (1369). فرهنگ کامل انگلیسی به فارسی. تهران: امیرکبیر.
-         بیدهندی، محمد. (1393). درآمدی بر فلسفه علم وجودی ملاصدرا. فصلنامه راهبرد. (71): 195-216.
-         بیدهندی، محمد. (1384). بررسی نسبت انسان با حقیقت در اندیشۀ ملاصدرا. خردنامه صدرا. (40) 16-23.
-         پترسون، مایکل و دیگران. (1387). عقل و اعتقاد دینی. ترجمه احمد نراقی، ابراهیم سلطانی. تهران: نشر نو.
-         جوتر، و.ت. (1361). خداوندان اندیشه سیاسی. ترجمه علی رامین. تهران: انتشارات امیرکبیر.
-         جوادی آملی، عبدالله. (1376). تفسیر موضوعی قرآن کریم. قم: اسراء.
-         حسن­زاده آملی، حسن. (1365). هزار و یک نکته. قم: رجاء.
-         حسن­زاده آملی، حسن. (1372). انسان کامل از دیدگاه نهج البلاغه. تهران: قیام.
-         رحیق اغصان، علی. (1384). دانش نامه در علم سیاست. تهران: فرهنگ صبا.
-         صدرالدین شیرازی، محمد ابن ابراهیم. (1380). اسرارالایات و انوار البینات. ترجمه محمد خواجوی. تهران: مولی.
-         صدرالدین شیرازی، محمد ابن ابراهیم. (1366). تفسیر القرآن الکریم. قم: انتشارات بیدار.
-         صدرالدین شیرازی، محمد ابن ابراهیم. (1376). شرح اصول کافی. ترجمه محمد خواجوی. تهران: موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
-         صدرالدین شیرازی، محمد ابن ابراهیم. (1981ق). الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه الاربعه. (دوره 9 جلدی)، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
-         صدرالدین شیرازی، محمد ابن ابراهیم. (1417 ق). الشواهد الربوبیه فی المناهج السلوکیه. موسسه التاریخ العربی. بیروت: بی­نا.
-         صدرالدین شیرازی، محمد ابن ابراهیم. (1354). المبدا و المعاد. تهران: انجمن حکمت و فلسفه ایران.
-         صدرالدین شیرازی، محمد ابن ابراهیم. (1363). مفاتیح الغیب. تهران: انجمن اسلامی حکمت و فلسفه ایران.
-         صدرالدین شیرازی، محمد ابن ابراهیم. (1378). المظاهر الإلهیة فی أسرار العلوم الکمالیة. تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
-         طباطبایی، جواد. (1380). مفهوم ولایت مطلقه در اندیشه سیاسی سده­های میانه. تهران: نگاه معاصر.
-         طلوعی، محمود. (1372). فرهنگ جامع سیاسی.تهران: علم.
-         فرهیخته، شمس الدین. (1377). فرهنگ فرهیخته، واژه ها و اصطلاحات سیاسی- حقوقی. تهران: زرین.
-         قدردان قراملکی، محمدحسن، (1379). سکولاریسم در مسیحیت و اسلام. قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
-         قائمی نیا، علیرضا. (1396). استعاره های مفهومی و فضاهای قرآنی. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
-         قاضی، ابوالفضل، (1370). حقوق اساسی و نهادهای سیاسی، تهران: دانشگاه تهران.
-         کریمی والا، محمدرضا، (1387). مقارنه مشروعیت حاکمیت در حکومت علوی و حکومت­های غیر دینی، قم: بوستان کتاب.
-         گیلیس، دانالد. (1387). فلسفه علم در قرن بیستم، ترجمه حسن میانداری، تهران: طه.