استدلال دووجهیِ نظری-عملی در جان بروم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران
2 محسن جوادی. دکتری، استاد تمام، دانشکده اخلاق، دانشگاه قم، قم، ایران.
10.30470/phm.2026.2057081.2669
چکیده
استدلال نظری ناظر به باور و استدلال عملی ناظر به عمل است. جان بروم استدلال عملی را به گونه ای تعریف کرده است که به سمت استدلال نظری سوق پیدا می کند. در این مقاله، این نوع استدلال، با توجه به فحوای آن استدلال دووجهیِ نظری‌‌عملی نام نهاده شده است. از تحلیل اثار بروم چنین به دست آمده است که چنین استدلالی دارای ویژگی‌های خاصی است. برخی از این ویژگی‌ها عبارتند از: (1) نوعی استدلال درجه اول است یعنی به‌جای آن‌که، بر برخی نگرش‌ها تکیه کند؛ بر محتوای باورها تأکید دارد. (2) بر رابطه دوگانه باورـ قصد تکیه دارد و (3) استلزام وضع مقدم و استلزام ابزاری را هم‌زمان استیفا می‌کند. برتمن این نوع استدلال را بیشتر از این‌که ابزاری بداند، شناختی می‌داند. از برخی از لوازم شناختی دانستن استدلال عملی آن است که اولاً عقلانیت بر حالات ذهنی ابتناء دارد. ثانیاً استدلال‌های عملی، اصولاً از سنخ استلزامات عقلانی نیستند. در این نوشتار، نخست به روش تحلیل فلسفی به واکاوی آراء بروم و برتمن پرداخته شده، این نتیجه حاصل آمده است که اشکالات برتمن درباره شناختی‌بودن استدلال ابزاری؛ به دلیل آن‌که، طبق گزارش زیمرمن در آراء وی میان مفاهیم سه‌گانه قصدِ انجام فعل، تلاش برای انجام فعل و فعلِ قصدی خلطی رخ داده است؛ با این حال، دفاعیات بروم در غیر شناختی بودن استدلال عملی، حتی در دامنه گسترده ضرورت(IRW) ناکام مانده است و دارای ابهاماتی است که پاسخ به آن نیاز به پژوهش بیشتری دارد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Bipartite Theoretical-Practical Reasoning in John Broome

نویسندگان English

Sakineh Karimi 1
Mohsen Javadi 2
1 Ph.D. Department of Theology and Islamic Studies, University of Qom,, Qom, Iran.
2 Ph.D., Professor. Department of Ethics, University of Qom, Qom, Iran.
چکیده English

Theoretical reasoning pertains to belief, while practical reasoning pertains to action. John Broome defines practical reasoning in a way that draws it closer to theoretical reasoning; this form is referred to as Bipartite theoretical-practical reasoning in this paper. An analysis of Broome’s works shows that this type of reasoning has distinct characteristics: (1) it is first-order, focusing on the content of beliefs rather than relying on attitudes; (2) it rests on the interplay between belief and intention; and (3) it simultaneously involves Modus Ponens and instrumental inference. Michael Bratman, however, views practical reasoning as primarily cognitive rather than instrumental, which implies that rationality is based on mental states and that practical reasoning is not necessarily grounded in rational entailments. Through philosophical analysis of Broome’s and Bratman’s arguments, this paper concludes that a conflation weakens Bratman’s critique—highlighted by Zimmerman—of three distinct notions: intention to act, attempting to act, and intentional action. Nonetheless, Broome’s attempt to defend the non-cognitive nature of practical reasoning, even within the broader framework of Instrumental Rationality with Necessity (IRW), remains ambiguous and leaves questions that warrant further investigation.

کلیدواژه‌ها English

Practical Reasoning
Belief
Reason
Intention
Broome
Bratman

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 27 مرداد 1405