نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دکتری حقوق عمومی، دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

فلسفه‌ی حقوق یکی از علائق اصلی مطالعاتی کانت به شمار می‌آید و او حتی پیش از طرح فلسفه‌ی انتقادی به آن پرداخته بوده است. لیکن برای مطالعه‌ی مفصل‌تر آراء او در این زمینه باید به «متافیزیک اخلاق» مراجعه کرد. شاید مهم‌ترین مسئله در تفسیر این اثر پیوند میان اخلاق و حق باشد. ساختار این اثر، عبارات موجود در آن و موضع‌گیرهای دیگر کانت در آثار پیشینش مانند «بنیاد متافیزیک اخلاق» و «نقد عقل عملی» دریافت رویکرد کانت درباره‌ی این پیوند را با دشواری‌هایی روبه‌رو کرده است. در این میان می‌توان برحسب آنکه «الزام اخلاقی» جزئی از مفهوم حق است یا خیر، مفسران کانت را به دو دسته‌ی باورمندانِ به وابستگی حق به اخلاق (آموزه‌ی وابستگی) یا مخالفانِ این وابستگی (آموزه‌ی ناوابستگی) تقسیم کرد. از بین این دو مکتب، مکتب وابستگی رویکرد رایج‌تر و همخوان‌تر با ساختار «متافیزیک اخلاق» است. هواداران آن کوشیده‌اند از طریق یافتن بنیادی مشترک برای هر دو حوزه‌ی اتیک و حقوق از آن دفاع کنند. بدین ترتیب، هوفه امرِ مطلقِ عام، کرستینگ و گایر آزادی و پائر اشتودا فرمول قلمروی غایات را به‌عنوان اصل برین عقل عملی پیشنهاد داده‌اند. سورین بائیازو نیز با جدا کردن اعتبار عینی و ذهنی قواعد حقوقی، تلاش کرده است به انتقادهای ویلاشک به‌عنوان مهم‌ترین مدافع نظریه‌ی ناوابستگی پاسخ دهد. این مقاله می-کوشد با بررسی انتقادی نامدارترین چهره‌های این جریان، همچنین بیانِ تعارض‌های متنی «متافیزیک اخلاق»، نشان دهد که هیچ‌کدام از آنان نمی‌توانند تفسیری آنچنان یکدست از فلسفه حق کانت ارائه دهند که بتواند به همه تعارض‌های نام برده پاسخ دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The Relation between Right and Morality in Kant’s Philosophy: Doctrine of Dependence

نویسنده [English]

  • Parham Mehraram

Public Law departement, law Faculty, Shahid beheshti University, Tehran

چکیده [English]

Undoubtedly, Kant was interested in philosophy of law, even before proposing his critical philosophy. But, he delivered his fully-fledged philosophy of right in “Metaphysics of Morals”. Regarding the review and analysis of the book, probably the most complicated issue discussed by Kant specialists is the relation between right and morality. The structure of the book, some of its ambiguous passages and Kant’s prior positions about philosophy of morals in “Critique of Practical Reason” and “Groundwork of Metaphysics of Morals” have mystified the real idea of Kant as for this relation. According to the belief that the “strict right” implicates the (moral) ought or not, one can categorize Kant specialists into two main groups: defendants of dependence or believers on independence doctrine. The first school of thought is the more popular and more conforming to the structure of “Metaphysics of Morals”. In order to justify the doctrine, Höffe has proposed the general categorical imperative, Guyer and Kersting freedom and Pauer-Studer the kingdom of ends formula as the general foundation of Kant’s moral philosophy which should include both domains of ethics and Law. Moreover, Sorin Baiasu has sought to refute Willaschek’s critiques, as the most powerful one on the doctrine of dependence, by distinguishing between subjective and objective validity of legal norms. Despite all these efforts, it does not seem that the doctrine is fully successful. The essay is designed to make the Persian speaking community familiar with these efforts.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Categorical Imperative
  • Doctrine of Dependence
  • Ethics
  • Freedom
  • Right
  • Morality
  • عبدالله نژاد، محمد رضا؛ رفیقی، سمیه. (1393). «نقش انسان‌شناسی در فلسفۀ اخلاق کانت»، تأملات فلسفی. دورۀ 4، شمارۀ 13: 33-52.

http://phm.znu.ac.ir/article_19568_2fa9ef721f40bbfc7cedf4261c1c85d1.pdf

  • کرسگارد، کریستین. (1379). «سرچشمۀ ارزش از نظر ارسطو و کانت»، ترجمۀ محسن جوادی. ارغنون. شمارۀ 16: 95-120.
  • گایر، پل. (1396). راهنمای خواندن کانت: بنیاد­گذاری مابعدالطبیعه اخلاق، ترجمه سید علی تقوی نسب، تهران: ترجمان.
  • مهرآرام، پرهام. (1400). «پیوند میان حق و اخلاق در فلسفه کانت: آموزه ناوابستگی»، مطالعات حقوقی، دوره 13، شمارۀ 2: 253-286.
  • وود، آلن. (1396). کانت، ترجمۀ عقیل فولادی. تهران: نگاه معاصر.
  • هوفه، اُتفرید. (1392). امانوئیل کانت، در: قانون اخلاقی در درون من، ترجمۀ رضا مصیبی، تهران: نشر نی.
  • Baiasu, Sorin (2016a), “Right’s Complex Relation to Ethics in Kant: The Limits of Independentism”, in Kant-Studien, Band 107, Heft 1, pp. 2-34.
  • Baiasu, Sorin (2016b), “Ethical and Politico-juridical Norms in the Tugendlehre”, in Studi kantiani, Pisa, Rome: Fabrizo Serra, pp. 59-77.
  • Ebbinghaus, Julius (1968), Gesammelte Aufsätze, Vorträge und Reden, Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgemeinschaft.
  • Guyer, Paul (2002), "Kant’s Deductions of the Principles of Right, in Kant’s Metaphysics of Morals", in Interpretive Essays, ed. by Mark Timmons, Oxford: Oxford University Press, pp. 23-65.
  • Guyer, Paul (2016), „The Twofold Morality of Recht: Once More Unto the Breach”, in Kant-Studien, 107, Issue. 1, pp. 34-63.
  • Höffe, Otfried (1986), “Kant's Principle of Justice as Categorical Imperative of Law”, In Kant’s Practical Philosophy Reconsidered: Papers presented at the Seventh Jerusalem Philosophical Encounter, edited by Yirmiyahu Yovel, Berlin: Kluwer Academic Publishers, pp. 149-168.
  • Höffe, Otfried (2010), „Der kategorische Rechtsimperativ. Einleitung in die Rechtslehre“, in ders. (Hg.), Immanuel Kant: Metaphysische Anfangsgründe der Rechtslehre, Berlin: De Gruyter, pp. 41-62.
  • Kant, Immanuel (1785), Groundwork of the Metaphysics of Morals, translated and edited by Mary Gregor, Cambridge: Cambridge University Press, 1998.
  • Kant, Immanuel (1786), Rezension von Gottlieb Hufeland, Versuch über den Grundsatz des Naturrechts, Leipzig: Verlag Der Dürrschen Buchhandlung.
  • Kant, Immanuel (1984), Naturrecht Feyerabend, hg. von Delfosse/Hinske/Bordoni, Kant Index, Band 30: Stellenindex und Konkordanz zum "Naturrecht Feyerabend", Stuttgart/Bad Cannstatt: Walter de Gruyter, 2010.
  • Kersting, Wolfgang (1993), Wolfgang: Wohlgeordnete Freiheit: Immanuel Kants Rechts- und Sozialphilosophie, Berlin: Suhrkamp, 2.
  • Korsgaard, Christine M. (1989) “Kants Analysis of Obligation: The Argument of "Foundation I”, The Monist, Vol. 72, No. 3, pp. 311-340.
  • Pauer-Studer, Herlinde (2016), „‘A Community of Rational Beings’. Kant’s Realm of Ends and the Distinction between Internal and External Freedom”, in Kant-Studien, 107, pp. 125-159.
  • Potter, Nelson Thomas Jr, (1994) “Kant on Obligation and Motivation in Law and Ethics”, in Jarbuch für Recht und Ethik, Vol. 2, Berlin: Duncker & Humblot GmbH, pp. 95-110.
  • Ripstein, Arthur (2009), Force and Freedom: Kant’s Legal and Political Philosophy, Massachuset: Harvard University Press.
  • Scholz, G (1972), Das Problem des Rechts in Kants. Moralphilosophie, Köln (dissertation).
  • Willaschek, Marcus (1997), “Why the "Doctrine of Right" does not belong in the Metaphysics of Morals”, Jahrbuch für Recht und Ethik / Annual Review of Law and Ethics, 5, pp. 205-227.
  • Willaschek, Marcus (2002) “Which Imperatives for Right? On the Prescriptivity of Juridical Laws in Kant’s Metaphysics of Morals“, in Kant’s Metaphysics of Morals. Interpretative Essays, edited. by M. Timmons, Oxford: Clarendon Press, pp. 65–87.
  • Willaschek, Marcus (2009), “Right and Coercion. Can Kant’s Conception of Right be Derived from his Moral Theory?”, in International Journal of Philosophical Studies, Vol. 17, pp. 49-70.
  • Willaschek, Marcus (2012), “The Non-Derivability of Kantian Right from the Categorical Imperative: A Response to Nance”, in International Journal of Philosophical Studies, Vol. 20, No. 4, pp. 557-564.

Wood, Allan (2002), „The Final Form of Kant’s Practical Philosophy“, in Timmons, Mark (ed.), Kant’s Metaphysics of Morals: Interpretative Essays, Oxford: Oxford University Press, pp. 1-22.