شکاف عدالت در نظریه امید کانت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
زهره سعیدی
عضو هیئت علمی/پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات
10.30470/phm.2022.546604.2161
چکیده
نظریه امید کانت معطوف به امیدواری به خیر کامل آدمی است، که شاملِ هم فضیلت و هم سعادت اوست. به گفته کانت افراد موظفند برای تحقق فضیلت و سعادت تلاش کنند و به اقتضای اخلاق و عدالت نهفته در آن باید به خیر کامل برسند. اما آیا امیدی به تحقق خیر کامل وجود دارد؟ کانت در رویکردی الهیاتی این نوید را می‌دهد که بشر در جهانی دیگر و به کمک خداوند به خیر کامل دست خواهد یافت؛ و در رویکردی سکولار این امید را مطرح می‌کند که نوع بشر به سمت خیر کامل در حرکت است و در حرکت تدریجی خود در طول تاریخ سرانجام به آن دست خواهد یافت. ادعای مقاله این است که رویکرد سکولار برای جبران نقص رویکرد الهیاتی – که برخی بیان داشته‌اند - مطرح نشده، بلکه هماهنگ با آن است، و کانت هر دو رویکرد را در ارتباط با هم و مکمل یکدیگر دانسته است. با این حال نقدی به آن وارد است مبنی بر اینکه در رویکرد سکولار، فرد انسان به نفع نوع انسان مورد غفلت قرار گرفته است که می‌توان از آن با عنوان شکاف عدالت یاد کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

The Gap of Justice in Kant's Theory of Hope

نویسنده English

zohreh saeidi
Research Institute for Culture, Art and Communication
چکیده English

Kant's theory of hope focuses on the hope of the perfect good of man, which includes both his virtue and his happiness. According to Kant, individuals have a duty to strive for virtue and happiness, and they must achieve the highest good, in accordance with the morality and justice that lies within it. But is there any hope for highest good? In a theological approach, Kant promises that the human being will achieve highest good in another world with God's help. And in a secular approach he expresses the hope that mankind is moving towards highest good and will eventually achieve it in its gradual movement throughout history. The article claims that the secular approach was not proposed to compensate for the incompleteness of the theological approach - which some have stated - but rather it is in harmony with the theological approach and in accordance with Kant's philosophical system. However, it is criticized that in the secular approach, the human person has been neglected in favor of the human species. This critique can be described as the Gap of Justice.

کلیدواژه‌ها English

virtue
happiness
ultimate hope
historical hope
Kant
  • سالیوان، راجر. (1389). اخلاق در فلسفه کانت، ترجمۀ عزت‌الله فولادوند. تهران: طرح نو.
  • سعیدی، زهره. (1396). «معانی سه گانة سعادت در اندیشة کانت»، پژوهش‌های اخلاقی، 7 (4): 58-73.
  • صوفیانی، محمود؛ باقرزاده مشکی باف، محسن. (1398). «گذار کانت از وضع اخلاقی – مدنی به وضع حقوقی– اخلاقی و ایجاد اجتماع اخلاقی و سیاسی». دوفصلنامۀ تأملات فلسفی، دانشگاه زنجان، 9 (23): 101-132.

https://doi.org/10.30470/phm.2019.109776.1631

  • کاپلستون، فردریک. (1372). تاریخ فلسفه از ولف تا کانت، ترجمۀ اسماعیل سعادت و منوچهر بزرگمهر. تهران: سروش.
  • کانت، امانوئل. (1385). نقد عقل عملی، ترجمۀ انشاءالله رحمتی. تهران: نورالثقلین.
  • ـــــــــ. (1394). نقد عقل محض، ترجمۀ بهروز نظری. تهران: ققنوس.
  • ـــــــــ. (1383). نقد قوۀ حکم، ترجمۀ عبدالکریم رشیدیان. تهران: نشر نی.
  • ـــــــــ. (1392). دین در محدودۀ عقل تنها، ترجمۀ منوچهر صانعی دره‌بیدی. تهران: نقش و نگار.
  • ـــــــــ. (1393). فلسفۀ حقوق، ترجمۀ منوچهر صانعی دره‌بیدی. تهران: نقش و نگار.
  • ـــــــــ. (1380). صلح پایدار، ترجمۀ محمد صبوری. تهران: به‌باوران.
  • ـــــــــ. (1369). بنیاد مابعدالطبیعۀ اخلاق، ترجمۀ حمید عنایت و علی قیصری. تهران: خوارزمی.
  • صانعی دره‌بیدی، منوچهر. (1394). رشد عقل. تهران: نقش و نگار.
  • نوری، مرتضی. (1393). «نقش فلسفۀ تاریخ در نظریۀ امید کانت». دوفصلنامۀ فلسفی شناخت، پژوهشنامۀ علوم انسانی، شماره 1/71، صص 205 –
  • یاسپرس، کارل. (1390). کانت، ترجمۀ میرعبدالحسین نقیب­زاده. تهران: طهوری.
  • kant, Immanuel (1998). Critique of pure reason. Paul Guyer and AlIen W Wood, Cambridge University Press.
  • ____________ (1989) Political writings. Raymond Geusss, lecturer in philosophy, University of Cambridge.
  • Mahoozi , Reza & Saeide, Zohreh (2017) The Relationship between two Secular and Theological Interpretations of the Concept of Highest Good in Kant With respect to the criticism of Andrews Reath’s article “Two Conceptions of the Highest Good in Kant” Philosophical investigations, University of Tabriz-Iran, pp. 93-107 (Article).
  • Reath, Andrews (1988), Two conceptions of the HighestGood in Kant, Journal of the History of Philosophy, Volume 26, Number 4, pp. 593-619 (Article).