اصالت وجود صدرایی و برخی پیامدهای هستی شناختی آن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
محمد نجاتی
دانشیاردانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس
10.30470/phm.2019.36304
چکیده
ملاصدرا در قبال مبنای اصالت وجود و اعتباریت ماهیت دو رویکرد متفاوت دارد. این تفکیک بدان جهت است که وی در تبیین مبنای اصالت وجود در برخی مواضع مویداتی را ذکر می کند که گاهی گویای تحقق تبعی ماهیت بوده و گاهی نیز مستلزم نفی هرگونه تحقق خارجی ماهیت است. این تفاوت باعث شده تا صدرا در قبال برخی مسائل نظام فلسفی خویش دارای دو نگرش باشد که البته در غالب این مواضع نگرش نهایی وی متلائم با مبنای نفی تحقق ماهیت در عالم خارج است. در مطالعه حاضر بر اساس این شاخصه برخی پیامدهای هستی شناختی مبنای اصالت وجود از جمله مساله کلی طبیعی، بازنگری در ذات و هویت اشیاء، نظریه مهم حرکت جوهری و تشکیک در وجود مورد بررسی قرار گرفته شده است. این بررسی موید آن است که ملاصدرا در مواضع مذکور دو نگرش کاملا متفاوت داشته و نگرش نهایی وی در ین خصوص متلائم با نگرش خاص وی در مبنای اصالت وجود(رویکرد خاص)است.
کلیدواژه‌ها
اصالت وجود"
ماهیت"
رویکرد عام"
رویکرد خاص

عنوان مقاله English

Sadra's originality of existence and some of its ontological consequences

نویسنده English

mohammad nejati
faculty member of islamic azad university bandar abbas branch
چکیده English

Mulla Sadra has two different approaches to the principle of authenticity of existence and validity of the nature of the two. This separation is due to the fact that he mentions in the explanation of the principle of the originality of existence in some positions that sometimes indicate the realization of the causal nature, and sometimes necessitates the denial of any external realization of nature. This difference has caused Sadra to have two attitudes toward some issues in his philosophical system, which in most of these positions, his ultimate attitude is based on the rejection of the realization of the nature of the outside world. In the present study, based on this index, some of the ontological consequences of the principle of the originality of existence, including the general nature of the problem, the review of the nature and identity of objects, the theory of important motion and the formation of existence in existence has been studied. In this study, the author tried to explain the different views of Mulla Sadra on the authenticity of existence, and ultimately explain his final views on each of these issues.

کلیدواژه‌ها English

Originality of existence"
quiditty"
general approach"
particular approach
1.                  آشتیانی، سید جلال الدین.(1382). هستی از نظر عرفان و فلسفه. قم: بوستان کتاب.
2.                  ابن­سینا،حسین بن عبدالله.(1383). الاشارات و التنبیهات. تحقیق کریم فیضی. قم: مطبوعات دینی.
3.                  ابن سینا،حسین بن عبدالله.(1364). النجاة. قم: مرتضوی.
4.                  ابن سینا، حسین بن عبدالله.(1376). الالهیات من کتاب الشفا. تحقیق حسن حسن زاده آملی. قم: بوستان کتاب.
5.                  بهشتی، احمد.(1383). شرح نمط چهارم کتاب اشارات و تنبیهات. قم: بوستان کتاب.
6.                  تبریزی، ملارجبعلی.(1386). اصل الاصیل. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
7.                  جوادی آملی، عبدالله.(1375).  رحیق مختوم، شرح حکمت متعالیه. قم: اسراء.
8.                  حائری یزدی، مهدی.(1380). سفر نفس. به کوشش عبدالله نصری. تهران: نقش جهان.
9.                  سهروردی، شهاب الدین یحیی.(1380). مجموعه مصنفات شیخ اشراق. تصحیح و مقدمه هانری کربن و دیگران. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی.
10.طباطبائی، محمدحسین.(1388). بررسی های اسلامی. قم: بوستان کتاب.
11.طباطبائی، محمد حسین.(1385). نهایه الحکمه. تحقیق غلامرضا فیاضی. قم: انتشارات موسسه امام خمینی.
12.عبودیت، عبدالرسول.(1385).درآمدی به نظام حکمت صدرأیی. تهران. سمت.
13.عرفانی، مرتضی. (1394).بررسی تطبیقی معنای اصالت وجود از نگاه صدرالمتألهین و آقا علی مدرس زنوزی. اندیشه دینی.15(56). صص85-100.
14.عرفانی، مرتضی.(1395). بررسی اصالت وجود صدرأیی در حکمت سینوی. حکمت صدرأیی. 4(2). صص116-127.
15.علیزاده، بیوک.(1383). نظریه معرفت شناختی صدرا در بوته توجیه. نامه حکمت، 3: 29-50.
16.فیاضی، غلامرضا و دیگران.(1384).عینیت وجود و ماهیت. فصلنامه کتاب نقد. 35.
17.                  کشفی، عبدالرسول، بنیانی، محمد.(1391). بررسی معانی گوناگون اصالت وجود و اعتباریت ماهیت در نظام صدرأیی. پژوهش­های هستی­شناختی.1.  صص 45-56.
18.کوچنانی، قاسمعلی.(1393). تأثیر مسأله اصالت وجود بر سایر مسائل فلسفی. مقالات و بررسی ها،  76. صص 255-266.
19.مطهری، مرتضی.(1383). مجموعه آثار شهید مطهری. تهران: صدرا.
20.مصباح یزدی، محمد تقی.(1378). شرح نهایة الحکمة. تحقیق و نگارش عبدالرسول عبودیت. قم: موسسه امام خمینی.
21.ملاصدرا. (1380).الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلیة الاربعة. تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
22.ملاصدرا.(1429). الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلیة الاربعة. قم: طلیعه النور.
23.ملاصدرا.(1382). الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة. تصحیح و مقدمه مصطفی محقق  داماد. تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
24.ملاصدرا.(1313). شرح الهدایه الاثیریه. تهران: انتشارات تهران.
25.ملاصدرا.(1381).کسر اصنام الجاهلیه. تصحیح و تحقیق محسن جهانگیری. تهران: صدرا.
26.ملاصدرا.(1363). المشاعر. تهران: کتابخانه طهوری.
27.نجاتی، محمد، بهشتی، احمد.(1391a). بررسی و تبیین مسأله کلی طبیعی در حکمت متعالیه. جاویدان خرد. 9(22). صص135-148.
28.نجاتی، محمد.(1391b).حرکت جوهری ملاصدرا و پیامد­های معرفت شناختی آن. خردنامه صدرا. (58). صص57-68.
29.وفائیان، محمد حسین، فرامرز قراملکی، احد.(1394). الگو شناسی نگارش الحکمه المتعالیه فی الاسفار الاربعه العقلیه با تکیه بر مباحث عام وجود.تاملات فلسفی. 5(15). صص9-31.