گستره اخلاق نزد لویناس: از عشق تا اجتماع بشری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
حامده راستایی
استادیار گروه فلسفه موسسه آموزش عالی آل طه، تهران، تهران، ایران
10.30470/phm.2024.2017555.2478
چکیده
موضوع این مقاله، پژوهشی در گسترة اخلاق از منظر لویناس است. مسئله اصلی فلسفه لویناس «اخلاق» است. تا آنجا که می‌توان او را فیلسوف اخلاق خواند. البته اخلاق مورد نظر لویناس متفاوت از اخلاق مصطلح است. لویناس با گذر از خودآیینی کانتی، اخلاق را دیگرآئین می‌داند و بر مسئولیت نامتناهی نامتقارن در برابر «دیگری» تاکید می‌کند. از برخی عبارات لویناس ممکن است چنین به نظر برسد که اخلاق منحصر در رابطه‌ای عاشقانه با «دیگری» است. اما او با مطرح شدن «شخص سوم» در فلسفه او، رابطه اخلاقی به ساحت جامعه و سیاست تسری می‌یابد. ورود شخص سوم با زایش مسئولیتی جدید مصادف است و سوژه را به مقایسه وظایف و مسئولیت‌ ها وادار می‌کند که پیامد آن، عدالت است. این امر گسترة اخلاق را از جامعة بستة عاشقانه دونفره خارج نموده و اخلاق را به جامعه متکثر بشری و سیاست تسری می‌دهد.

واژگان کلیدی: اخلاق، دیگری، لویناس، جامعه، عدالت، سیاست
کلیدواژه‌ها
اخلاق
دیگری
لویناس
جامعه
عدالت
سیاست
موضوعات

عنوان مقاله English

The scope of ethics according to Levinas: from love to human community

نویسنده English

Hamedeh Rastaei
Assistant Professor of Philosophy, Al-e Taha Institute, Tehran, Iran
چکیده English

The subject of this article is a research on the scope of ethics from the perspective of Levinas. The main problem of Levinas’s philosophy is “ethics”. As far as we can call him a philosopher of ethics. Of course, the ethics considered by Levinas is different from conventional ethics. By passing through Kant’s autonomy, Levinas considers ethics as other-discipline and emphasizes the infinite asymmetric responsibility towards the “Other”. From some of Levinas’s expressions, it may seem that ethics is only in a romantic relationship with the “Other”. But with the introduction of the “third person” in his philosophy, the ethical relationship extends to the sphere of society and politics. The entry of the third person coincides with the birth of a new responsibility and forces the subject to compare duties and responsibilities, the result of which is justice. This removes the scope of ethics from the society of two-person romantic package and expands ethics to the plural human society and politics.

کلیدواژه‌ها English

ethics
other
Levinas
society
justice
politics
1.     اصغری، محمد. (1391). «تقـدم اخـلاق بر فلـسفه در اندیشة ایمانوئل لویناس». پژوهش‌های فلسفی. دوره 6، ش10، اردیبهشت 1391.
2.     اصغری، محمد (1389). «آیا اخلاق لویناس یک اخلاق پست‌مدرن است؟». تاملات فلسفی. دوره 2، ش6، تابستان 1389، ص 141-157.
3.     دیویس، کالین. (1386). درآمدی بر اندیشه لویناس. ترجمه مسعود علیا. تهران: موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.
4.     عبدالله‌نژاد، محمدرضا. (1389). «نسبت اخلاق لویناس با اخلاق کانت». شناخت. ش63، پاییز و زمستان، ص135-155.
5.     محسنی، اعظم و علی فتح طاهری. (1398). «از تئوری تا واقعیت: خودآئینی کانت بدیلی برای اخلاق دیگرآئین لویناس». حکمت و فلسفه. ش58، تابستان، ص48-75.
6.     مصباحیان، حسین. (1402). «پرسش از نسبت سیاست و اخلاق: برقراری گفتگویی مفروض بیان هانا آرنت و ایمانوئل لویناس». پژوهش‌های فلسفی. ش43.
7.     کریمی. بیان و اصغری، محمد. (1400). محمد جایگاه دیگری در ساخت‌گشایی سوبژکتیویته و اخلاق: لکان و لویناس». تاملات فلسفی. دوره 11. شماره 26. بهار و تابستان. 1400. صص 131-162.
8.      
9.  Atterton, Peter & Calarco, Matthew. (2005). on Levinas. Thomson: Thomson Wadsworth.
10.          Levinas, Emmanuel. (1969). Totality and Infinity: an essay on exteriority. trans. Alphonso. Lingis. Pittsburgh: Duquesne University Press.
11.          Levinas, Emmanuel. (1985). Ethics and Infinity. Conversations with Philippe Nemo. trans. Richard A. Cohen. Pittsburgh: Duquesne University Press.
12.          Levinas, Emmanuel. (1996B). “Peace and Proximity”. in Basic Philosophical writing. eds. Adriaan T. Peperzak & Simon Critchley & Robert Bernasconi. Bloomington: Indiana University Press.
13.          Levinas, Emmanuel. (1998A). Otherwise than being or Beyond essence. trans. Alphonso Lingis. Pittsburgh. Pennsylvania: Duquesne University Press.
14.          Levinas, Emmanuel. (1998B). entre nous, On Thinking-of-the-Other. trans. Michael B. Smith and Barbara Harshav. New York: Columbia University Press.
15.          Levinas, Emmanuel. (1998C). “Philosophy, Justice, and Love”. in entre nous, On Thinking-of-the-Other. trans. Michael B. Smith and Barbara Harshav. New York: Columbia University Press.
16.          Levinas, Emmanuel. (2001). Is it righteous to be?: interviews with Emmanuel Levinas. ed. Jill Robbins. Werner Hamacher & David E. Wellbery. Stanford: Stanford University Press.
17.          Levinas, Emmanuel. (1987). “The Ego and the Totality”. in Collected philosophical papers. trans. Alphonso Lingis. Dordrecht: Martinus Nijhoff Publishers.
18.          Levinas, Emmanuel. (1999). Alterity and transcendence. trans. Michael B. Smith. London: The Athlone Press.
19.          Peperzak, Adriaan. (1993). to the other: an introduction to the Philosophy of Emmanuel Levinas. West Lafayette: Purdue University Press.