ظرفیتمندی عاطفی انسان ها همچون راه حلی برای مسئله چارچوب: بررسی و نقد نظریه دِسوسا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
ابوالفضل صبرآمیز
پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی.
10.30470/phm.2024.2019491.2485
چکیده
مسئله چارچوب، اولین بار در حوزه هوش مصنوعی و منطق درجه اول صورتبندی شده. این مسئله که در خاستگاه خود صرفا جنبه منطقی داشت، توسط فلاسفه، خوانش‌ها متفاوتی یافت. دِسوسا (de Sousa, 1987: 172) معتقد است که آنچه که فلاسفه مسئله چارچوب می‌نامند، عبارت است از اینکه: در موقعیتی ما انسان‌ها برخی اطلاعات غیر مرتبط را از ذخیره و انبار وسیعی از اطلاعاتی که داریم را بازیابی نمی‌کنیم. اما پرسش این است که ما چگونه این را می‌دانیم چه زمانی این کار را نکنیم به غیر از اینکه قبلا این اطلاعات را بازیابی کرده باشیم؟. وی نخستین فیلسوفی است که از ظرفیت عاطفی انسان‌ها برای توضیح مساله چارچوب استفاده می‌کند. از نظر وی عواطف با برجسته‌سازی ویژگی‌های ادراک و دلایل، ما را از این مخمصه نجات می‌دهند. در واقع عواطف، با محدودسازی موقت اطلاعات ادراکی‌مان، گزینه‌های عملی و شناختی پیش‌رویمان را محدود می-کنند. این پاسخ همچنان پاسخ بدیعی است و فیلسوفان دیگری نیز از آن استفاده کردند. در این مقاله ضمن بررسی ایده دِسوسا، دو نقد بر راه‌حل وی طرح خواهم کرد. نقد اول مبتنی بر این پرسش است که چرا در موقعیتی، عاطفه‌ای خاص فعال می‌شود؟ و نقد دوم مبتنی بر این پرسش است که در مواقعی که به صورت آگاهانه عاطفه‌ای فعال نیست، چگونه می‌توانیم بگوییم عواطف می‌توانند در حل مسئله چارچوب به ما کمک کنند.
کلیدواژه‌ها
مسئله چارچوب
عواطف
مولفه ارزیابی
احساسات
دِسوسا

عنوان مقاله English

Humans Emotional Capacity as a Solution for Frame Problem; De Sousa Theory

نویسنده English

Abolfazl Sabramiz
Institute for Humanities and Social Studies (IHSS)
چکیده English

The origin of frame problem back to Artificial Intelligence (AI) and first order logic. Although, in the first place this problem was understood at only logical way, more dimensional such as epistemic aspect has been added by philosophers, later. De Sousa (1987: 172) believes that what called frame problem is that: in a situation we do not retrieve some unrelated information from the vast store of information we have. The question is, how do we know when not to do this, unless we have already retrieved this information? His solution is based on the emotional capacity of humans to explain the frame problem. Emotion by salienting our perceptions and reasons restricted our information and because of that we encounter with lessen choice. This answer remains the novel solution and was used by other philosophers. In this article, while examining de Susa's idea, I will present two criticisms on his solution. The first criticism is based on the question, why is a certain emotion activated in a situation? And the second critique is based on the question that when emotions are not consciously active, how can we say that emotions can help us in solving the frame problem?

کلیدواژه‌ها English

Frame problem
Emotions
appraisal element
feeling
de Sousa
-         چامسکی، نوام. (1387). زبان و ذهن. ترجمۀ کورش صفوی. تهران: هرمس.
-         خوارزمی، حسین. (1400). «نقش هیجانات در حکم اخلاقی ازنظر جاشوا گرین». فصلنامه حکمت و فلسفه، (17)65: 59-85.
-         داماسیو، آنتونیو. (1391). خطای دکارت: عاطفه، خرد و مغز انسان. ترجمۀ رضا امیررحیمی. تهران: مهرویستا.
-       Chomsky, N. (1996). Powers and Prospects: Reflections On human Nature and the Social Order, London: Pluto Press.
-       Chomsky, N. (1988). Language and Problems of Knowledge, MIT Press.
-       Darwin, C. (1872). The expression of the emotions in man and animals, 1st edn. London, UK: John Murray. (doi:10.1037/10001-000)
-       Dennett D. (1987). Cognitive Wheels. The Frame Problem of AI [in:] Pylyshyn 1987: 41–64.
-       De Sousa, R. (1979). The rationality of emotions. Dialogue, 18(1), 41–63.
-       De Sousa, R. (1987). The Rationality of the Emotions. Cambridge, MA: MIT Press.
-       De Sousa, R. (2007). Why think? Evolution and the rational mind. Oxford: Oxford University Press on Demand.
-       Dreyfus, H. & Dreyfus. S. (1992). Making A Mind Versus Modelling the Brain: Artificial Intelligence Back at A Branch-Point. The Philosophy of Artificial Intelligence. Ed. By Margaret Boden. Oxford: Oxford University Press: 309-333.
-       Epley, K. (2016). Emotions, Reasons, and Rationality.
-       Goldie, P. (2007). Emotion. Philosophy Compass, 2(6): 928-938.
-       Glymour, C. (1987): 'Android Epistemology and the Frame Problem' in Z. Pylyshyn (ed.), The Robot's Dilemma, Norwood, NJ: Ablex.
-       Green, J, (2013). Moral Tribs, Emotion, Reson and The Gap Between Us and Them. The Pnguin Press. New York.
-       Gryz, J. (2013). The frame problem in artificial intelligence and philosophy. Filozofia Nauki, 21(82): 15-30.
-       Majeed, R. (2019). What Can Information Encapsulation Tell Us About Emotional Rationality?. In The value of emotions for knowledge (pp. 51-69). Palgrave Macmillan, Cham.
-       McCarthy, J. & Hayes, P.J. (1969). “Some Philosophical Problems from the Standpoint of Artificial Intelligence”, in Machine Intelligence 4, ed. D.Michie and B.Meltzer, Edinburgh University Press: 463–502.
-       Miller, A. (2007). Philosophy of language. Routledge.
-        Moors, A. (2009). Theories of emotion causation: A review. Cognition & Emotion, 23(4): 625-662.
-        Pham, M. T. (2007). Emotion and rationality: A critical review and interpretation of empirical evidence. Review of general psychology, 11(2): 155-178.
-       Ransom, M. (2016). Why emotions do not solve the frame problem. In Fundamental issues of artificial intelligence (pp. 355-367). Springer, Cham.
-        Scarantino & de Sousa, R. (2018). Emotion. In E. N. Zalta (Ed.), The Stanford encyclopedia of philosophy (Available at: https://plato.stanford.edu/entries/emotion/)
-        Viger, C. (2010). Frame Problem, in Barber, A. and Stainton, R.J. eds., 2010. Concise encyclopedia of philosophy of language and linguistics. Elsevier. Pp 265-268.
-       Wheeler, M. (2008). Cognition in context: phenomenology, situated robotics and the frame problem. International journal of philosophical studies, 16 (3): 323-349.