نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

چکیده

نمایشنامه‌های یونان باستان و محاورات افلاطون دو منبع مهم و رقیب برای دستیابی به دیدگاه‌های یونانیان باستان درباره اخلاق و انتخاب‌های اخلاقی است. در واقع، همین رقابت و اختلاف نظر دلیل دشمنی افلاطون با شاعران است. در این مقاله با تمرکز به سه تراژدی مهم در ادبیات یونان باستان، از سه تراژدی نویس برجسته یعنی آگاممنون اثر ایسخولوس، مدئا اثر اوریپید و آنتیگونه اثر سوفوکل و مقایسه نظرگاه آنان با جمهوری افلاطون، به بررسی دو دیدگاه متفاوت یونانیان به اخلاق و انتخاب‌های اخلاقی در سپهر عمومی و خصوصی پرداخته‌ام. در عین حال، کنش‌گری زنان در این آثار، جایگاه آنها و ارزش‌های اخلاقی هم‌بسته با احساسات، قلمرو خصوصی و زنانگی را در این دو نگاه تبیین کرده‌ام. در نهایت به این نتیجه رسیده‌ام که رویکرد تراژدی‌ها، خلاف رویکرد افلاطونی، عواطف و احساسات را در انتخاب‌های اخلاقی مدخلیت داده و محکوم نمی‌کنند. همچنین رویکرد اخلاقی تراژدی‌ها نسبت به رویکرد افلاطونی انضمامی‌تر است و اهمیت بیشتری به شرایط و واقعیات حیات و انتخاب اخلاقی انسان‌ها می‌دهد. این واقعیت ضرورت بازخوانی و بازسنجی نمایشنامه‌ها و دیدگاه اخلاقی که نمایندگی می‌کنند را نشان می‌دهد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Plato against Poets: Public and Privet in Ethical View of Plato and ancient Greek tragedians

نویسنده [English]

  • Maryam Nasr Esfahani

researcher scholar in women studies department of Institute for Humanities and Cultural Studies

چکیده [English]

Ancient Greek plays, especially tragedies, and Plato's dialogues are two main sources of investigating the ethical perspective of the ancient Greeks about morality and moral choices. These two sources are opponent with each other and show different approaches to morality and the role of emotions in moral choices. That is the reason for the animosity of philosophers and poets according to Plato. In this paper, I will focus on the three famous plays of ancient Greek tragedians, i.e. Agamemnon by Aeschylus, Medea by Euripides and Antigone by Sophocles; in comparison with the Plato's Republic, to examine two different views on ethics and priority of moral choices in the public and private spheres. At the same time, I examine the role and moral agency of women in these works. Again, I examine the significance of emotions and moral values associated with femininity in both points of view. In the end, I conclude that the tragedies standpoint pays more attention to the emotions in ethical life and recognize the feminine approach to ethics; meanwhile, tragedies show concrete and contextual understanding of human problems in ethical life and all these facts provide sufficient reason for re-reading and re-examining them from a modern point of view.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Moral Choice
  • The Republic
  • Antigone
  • Medea
  • Agamemnon
  • public and Private Spheres

ارسطو، (1381)، سیاست، ترجمه حمید عنایت، چاپ چهارم، تهران: انتشارات علمی فرهنگی.

ارسطو،(1337) ، فن شاعری (بوطیقا)، ترجمه فتح‌الله مجتبایی، تهران: بنگاه نشر اندیشه.

اشتراوس، لئو، (1392)، شهر و انسان، رسول نمازی، تهران: آگه.

افلاطون (1380) دوره کامل آثار افلاطون، ترجمه لطفی و کاویانی، چاپ سوم، تهران: خوارزمی.

آریستوفان (1381) دوره آثار آریستوفان، رضا شیرمرز، تهران: انتشارات نمایش.

توفیقی و عبدل‌آبادی،(1395) ، «عدالت و جنسیت در آرمان‌شهر افلاطون: بررسی نگرش افلاطون درباره زنان» در دو فصلنامه علمی پژوهشی تأملات فلسفی دانشگاه زنجان، سال ششم، شماره 16، بهار و تابستان، صص 207-233

دیوی کتیو، هافمری (1393) یونانیان، سیامک عاقلی، تهران: ماهی.

کسنفون (1397)، «مهمانی»، در سقراط کسنفونن، لئو اشتراوس، یاشار جیرانی، تهران: پگاه روزگار نو.

مک اینتایر، السدیر (1393) در پی فضیلت، ترجمه شهریاری و شمالی، تهران: سمت.

نیچه، فردریش (1388) زایش تراژدی از روح موسیقی یا یونانی گروی و بدبینی، ترجمه رؤیا منجم، آبادان: پرسش.

یانگ، جولیان (1395) فلسفه تراژدی از افلاطون تا ژیژک، حسن امیری آرا، تهران: ققنوس.

 

-          Foley, Helene P. (2009) Female Acts in Greek Tragedy, Princeton University Press.

-          Nussbaum, Martha C. (2001) The Fragility of Goodness: Luck and Ethics in Greek Tragedy and Philosophy, 2 edition, Cambridge University Press.

-          Ruddick, Sara, (1995), Maternal Thinking: Toward a Politics of Peace, Beacon Press.

-          Solomon, Robert C, (2007),True to Our Feelings: What Our Emotions Are Really Telling Us, , Oxford University Press.

-          Perseus Digital Library - Tufts University: https://www.perseus.tufts.edu.