تبیین تفسیرهای گوناگون از قاعده «المتفرقات فی وعاء الزمان، مجتمعات فی وعاء الدهر»
تبیین تفسیرهای گوناگون از قاعده «المتفرقات فی وعاء الزمان، مجتمعات فی وعاء الدهر»

محمد صادق کاویانی؛ روح الله سوری؛ حمید پارسانیا؛ حبیب الله رزمی

دوره 12، شماره 29 ، اسفند 1401، ، صفحه 17-48

https://doi.org/10.30470/phm.2022.536112.2063

چکیده
  قاعده «المتفرقاتُ فی وِعاءِ الزمان، مجتمعاتٌ فی وعاءِ الدَهرِ» یکی از قاعده‌های پرکاربرد در مباحث فلسفه اسلامی است که در نظام فکری اندیشمندانی چون میرداماد، نقشی اساسی ایفا می‌نماید. این قاعده ...  بیشتر
از تصرّف تا عشق: فهم کار معمار در مکتب صدرایی
از تصرّف تا عشق: فهم کار معمار در مکتب صدرایی

مریم نیکوفرد؛ زهرا اهری؛ هادی ندیمی؛ مریم سالم

دوره 13، شماره 30 ، شهریور 1402، ، صفحه 17-49

https://doi.org/10.30470/phm.2022.538104.2083

چکیده
  مکتب صدرایی قابلیت بالایی برای پاسخ‌گویی به پرسش‌های حوزة معماری در زمینه‌های مختلف دارد. این نوشته نیز در تلاش است تا کار معمار را بر مبنای این مکتب با استفاده از منظومة مفاهیمی که از کلام ملاصدرا ...  بیشتر
بررسی چگونگی پیوند توحید صفاتی با نظام معقولات در نزد خواجه نصیر
بررسی چگونگی پیوند توحید صفاتی با نظام معقولات در نزد خواجه نصیر

آیسودا هاشم پور؛ محمد بیدهندی

دوره 10، شماره 25 ، بهمن 1399، ، صفحه 11-29

https://doi.org/10.30470/phm.2020.118281.1726

چکیده
  بررسی چگونگی پیوند توحید صفاتی با نظام معقولات در نزد خواجه نصیر چکیده بحث اسماء و صفات و کیفیت ارتباط آن با ذات الهی از اهم مباحث توحیدی و در این میان مسئله‌ی عینیت یا زیادت صفات با ذات خداوند همواره ...  بیشتر
ارتقای دارایی‌های معنوی نهادهای رسمی و غیررسمی با غنای اخلاقی سرمایۀ انسانی
ارتقای دارایی‌های معنوی نهادهای رسمی و غیررسمی با غنای اخلاقی سرمایۀ انسانی

مریم خسروی؛ محمود یحیی زاده فر؛ دیوید الستروم؛ محسن علیزاده ثانی

دوره 11، شماره 27 ، اسفند 1400، ، صفحه 19-48

https://doi.org/10.30470/phm.2021.525232.1962

چکیده
  مروزه از سرمایۀ انسانی به­عنوان مهمترین دارایی برای پیشرفت نهادها، سازمان­ها و شرکت­ها یاد می­شود؛ محققان دریافته­اند توسعۀ اصالت فردی، زیربنای خودشکوفایی و نوآوری در اجتماع و بنیادگذار پیشرفت­های ...  بیشتر
ملاصدرا، تفسیر یا تأویل
ملاصدرا، تفسیر یا تأویل
دوره 3، شماره 10 ، مرداد 1392، ، صفحه 21-53

چکیده
  قرآن (طریق وحی) در کنار استدلالات عقلی و برهان و نیز تهذیب نفس و عرفان، یکی از مؤلفه‌های اصلی و در حقیقت مهمترین رکن حکمت متعالیه به‌شمار می‌آید.. صدرالمتألهین به عنوان فیلسوف، مفسّر و عارف بزرگ جهان ...  بیشتر
رابطۀ خیال و اراده در فلسفۀ ملاصدرا
رابطۀ خیال و اراده در فلسفۀ ملاصدرا
دوره 3، شماره 11 ، آذر 1392، ، صفحه 21-39

چکیده
  خیال به عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای ادراکی انسان، نقش موثری در رفتار انسان‌ها و سعادت آن‌ها دارد. مقالۀ حاضر با هدف تبیین ماهیت خیال، ماهیت اراده و چگونگی ارتباط خیال و اراده در نفس انسان تدوین گردیده ...  بیشتر
معاد جسمانی از دیدگاه ابن عربی
معاد جسمانی از دیدگاه ابن عربی
دوره 2، شماره 5 ، اردیبهشت 1389، ، صفحه 23-36

چکیده
  ابن عربی معاد را هم روحانی و هم جسمانی می‌داند. از نظر وی، ماهیت حقیقی معاد و حشر، جمع شدن نفوس جزیی در نفس کلّی است. معاد جسمانی نیز دارای دو کیفیت متفاوت برای بهشتیان و دوزخیان است. زیرا حشر جسم بهشتیان ...  بیشتر
رابطة « اخلاق» و «الهیات» در فلسفة ایمانوئل لویناس
رابطة « اخلاق» و «الهیات» در فلسفة ایمانوئل لویناس
دوره 1، شماره 4 ، اسفند 1388، ، صفحه 27-42

چکیده
  این مقاله به تحلیل رابطة اخلاق و الهیات در تفکر لویناس می‌پردازد. لویناس با مطرح کردن مساله «همان» و «دیگری» در فلسفه خود، اخلاق را پایه فلسفة اولی یا الهیات خویش قرار می‌دهد. او با تفسیری ...  بیشتر
تحلیل اعتبار و ارزش معرفتی برهان‌های امکان و وجوب نزد ابن سینا و ملاصدرا
تحلیل اعتبار و ارزش معرفتی برهان‌های امکان و وجوب نزد ابن سینا و ملاصدرا
دوره 2، شماره 7.8 ، آذر 1389، ، صفحه 27-43

چکیده
  برهان امکان و وجوب که گاهی به اختصار از آن به برهان "امکان" تعبیر می شود، یکی از استوارترین براهین عقلی بر اثبات وجود خداوند است. این برهان، در میان حکمای اسلامی از اهمیت خاصی برخوردار است و از آن، به عنوان ...  بیشتر
بررسی خاطره، وفاداری و نوع‌شناسی اخلاقی یا استفاده از کارکردهای یونگی ذهن
بررسی خاطره، وفاداری و نوع‌شناسی اخلاقی یا استفاده از کارکردهای یونگی ذهن
دوره 3، شماره 9 ، اردیبهشت 1392، ، صفحه 30-47

چکیده
  یکی از مسائل اصلی در فلسفه اخلاق، پرسش از وسعت و شدت دترمینیزم در بروز رفتارهای اخلاقی و غیراخلاقی در انسانها می‌باشد. مطالعه دترمینیزم در حوزه ارزشهای اخلاقی چه برای تفکری که به آزادی در حوزه عمل و گزینش ...  بیشتر
مسئولیت اخلاقی از دیدگاه ابن‌عربی
مسئولیت اخلاقی از دیدگاه ابن‌عربی
دوره 2، شماره 6 ، تیر 1389، ، صفحه 33-58

چکیده
  یکی از مشکلات اخلاقی در نظام‌های عرفانیِ مبتنی بر وحدت وجود، تبیینِ چگونگی مسئولیتِ اخلاقی آدمی است. ابن‌عربی معتقد است که حقیقتی جز خداوند وجود ندارد و هر فعلی ـ چه خوب تلقی شود چه بد ـ فعلِ خداوند است. ...  بیشتر
نقش انسان‌شناسی در فلسفۀ اخلاق کانت
نقش انسان‌شناسی در فلسفۀ اخلاق کانت
دوره 4، شماره 13 ، آذر 1393، ، صفحه 33-52

چکیده
  اکثریت قریب‌ به اتفاق کسانی که به تحقیق دربارۀ فلسفۀ اخلاق کانت مشغول‌اند کانت را به دلیل مباحث موجود در بنیادهای مابعدالطبیعه اخلاق و نقد عقل عملی، به عنوان فیلسوفی می‌شناسند که مخالف این دیدگاه است ...  بیشتر
فلسفه‌ی ملاصدرا و نظریه‌ی‌ معنا؛ کاوشی معناشناختی در برخی دلایل نظریه‌ی وجود ذهنی
فلسفه‌ی ملاصدرا و نظریه‌ی‌ معنا؛ کاوشی معناشناختی در برخی دلایل نظریه‌ی وجود ذهنی

رضا رضازاده؛ کاظم موسی خانی

دوره 5، شماره 15 ، آذر 1394، ، صفحه 33-50

چکیده
  از آنجا که زبان،‌ اندیشه و واقعیّت در ارتباط نزدیک باهم قرار دارند، هرگونه حکمی‌که در حیطۀ معرفت‌شناسی و هستی‌شناسی صادر شود، بازتاب و پیامدی ‌نیز در فلسفۀ زبان دارد. در این مقاله کوشش کرده‌ایم تا ...  بیشتر
معنای زندگی از دیدگاه ویکتور فرانکل
معنای زندگی از دیدگاه ویکتور فرانکل
دوره 1، شماره 3 ، آذر 1388، ، صفحه 35-57

چکیده
  پرسش از معنای زندگی، از مهمترین سوالات انسان است. امروزه پرداختن به این پرسش، بیش از گذشته احساس می‌شود؛ و به همین دلیل متفکران زیادی نیز، به بحث و بررسی در این باب پرداخته‌اند. بی‌تردید ویکتور فرانکل ...  بیشتر
گونه‌های گوناگون فایده‌گرایی
گونه‌های گوناگون فایده‌گرایی
دوره 4، شماره 12 ، خرداد 1393، ، صفحه 35-69

چکیده
  در چند دهۀ اخیر فیلسوفان فایده‌گرای بی‌شماری در زمینۀ اخلاق هنجاری فعالیت گسترده‌ای داشته، کوشیده‌اند با ارائۀ تفسیر جدیدی از «بیشینه‌سازی» ویا «خیر»، فایده‌گرایی را از گزند انتقادهای ...  بیشتر
نقد و بررسی نسبی‌گرایی اخلاقی از منظر علامه طباطبایی
نقد و بررسی نسبی‌گرایی اخلاقی از منظر علامه طباطبایی

عبد الله صلواتی

دوره 6، شماره 16 ، خرداد 1395، ، صفحه 35-58

چکیده
  علامه طباطبایی در المیزان، روایتی از نسبی‌گرایی اخلاقی را مطرح کرده، به نقد و بررسی آن می‌پردازد؛ نسبی‌نگری‌ای که به هیچ اصل اخلاقی جهان‌شمولی باور ندارد و اخلاق را تابع اهداف و شرایط متغیر اجتماعی ...  بیشتر
گذار از شکاکیت و ضرورت تفسیر متافیزیکی از امر مطلق در فلسفه هگل
گذار از شکاکیت و ضرورت تفسیر متافیزیکی از امر مطلق در فلسفه هگل

مصطفی زالی؛ سید حمید طالبزاده

دوره 7، شماره 18 ، تیر 1396، ، صفحه 37-74

چکیده
  هگل در جای جای فلسفه خویش از امر مطلق، روح مطلق و ایده مطلق سخن می‌گوید و از آن به بنیان وحدت هستی و معرفت و مفهوم و واقعیت یاد می‌کند. اما نزاعی کلیدی در تفسیر حقیقت این امر شکل می‌گیرد: آیا مقصود هگل ...  بیشتر
هنر بدون متافیزیک: خوانشی پساساختارگرایانه از هنر
هنر بدون متافیزیک: خوانشی پساساختارگرایانه از هنر

حسن فتح زاده

دوره 7، شماره 19 ، اسفند 1396، ، صفحه 37-58

چکیده
  هنر مدرن منادی دوران جدیدی است، دوران تعلیق و وانهادگی؛ دورانی که در حوزه‌های عمومی‌تر پست‌مدرن نامیده می‌شود. پساساختارگرایی اندیشه‌ی چنین دورانی است، دورانی که انسان به سرشت تاریخی خود پی می‌برد ...  بیشتر
مبانی اشراقی ابن‌ابی‌جمهور احسائی در تحلیل صفات الهی
مبانی اشراقی ابن‌ابی‌جمهور احسائی در تحلیل صفات الهی

طاهره کمالی زاده

دوره 6، شماره 17 ، آذر 1395، ، صفحه 39-60

چکیده
  حکمت اشراقی سهروردی، با توجه به قرابت اندیشة شیعی و اشراقی، همراه با شکوفایی اندیشة شیعی در تفکر علمای امامیه بسط و تداوم یافت. ابن‌ابی‌جمهور احسایی حکیم و متکلم برجستۀ شیعی قرن نهم هجری (متوفای ابتدای ...  بیشتر
نسبت میان باور دینی و «ارزشمندی» زندگی با نظر به دیدگاه علامه طباطبایی در المیزان
نسبت میان باور دینی و «ارزشمندی» زندگی با نظر به دیدگاه علامه طباطبایی در المیزان

مسعود میرزایی فیروزی؛ مینو حجت؛ میترا (زهرا) پورسینا

دوره 8، شماره 20 ، شهریور 1397، ، صفحه 41-67

https://doi.org/10.30470/phm.2018.32202

چکیده
  این مقاله به مسأله ارزشمندی زندگی، که یکی از بحرانهای معنوی انسان مدرن است، میپردازد. در این راستا ، ضمن طرح نظریات طبیعت‌باوران در این خصوص، از خلال بیانات علامه در سراسر المیزان دیدگاهی فراطبیعت‌باور ...  بیشتر
تأثیر مرگ‌اندیشی بر زندگی‌اصیل در اندیشه هایدگر
تأثیر مرگ‌اندیشی بر زندگی‌اصیل در اندیشه هایدگر

علی واحدپاک؛ امیرعباس علیزمانی؛ بابک عباسی

دوره 11، شماره 26 ، شهریور 1400، ، صفحه 41-73

https://doi.org/10.30470/phm.2020.132381.1856

چکیده
  تحقیق حاضر متمرکز بر بررسی موضع هایدگر در قبال تأثیر مرگ‌اندیشی بر زندگی اصیل و نسبت میان مرگ، زندگی و اصالت است. برای نیل به این هدف از روش توصیفی تحلیلی استفاده شد. دغدغه‌ی هایدگر پرسش از هستی با تحلیل ...  بیشتر
معرفت‌شناسی فضیلت محور: نقد و بررسی دیدگاه لیندا زاگزبسکی
معرفت‌شناسی فضیلت محور: نقد و بررسی دیدگاه لیندا زاگزبسکی
دوره 5، شماره 14 ، تیر 1394، ، صفحه 43-79

چکیده
  معرفت‌شناسی فضیلت محور عنوان گونه‌ای جدید از نظریات معرفت‌شناختی است که با الگو برداری از نظریات فضیلت محور در حوزه اخلاق شکل گرفته است. از جمله سرشناس‌ترین نظریه پردازان معرفت‌شناسی فضیلت محور می‌توان ...  بیشتر
ارائه تحلیل زبانی گیلبرت رایل از مبحث «خود» و مقایسه آن با دیدگاه ملاصدرا
ارائه تحلیل زبانی گیلبرت رایل از مبحث «خود» و مقایسه آن با دیدگاه ملاصدرا

حسین اسعدی؛ سید مرتضی حسینی شاهرودی؛ علی حقی

دوره 9، شماره 22 ، شهریور 1398، ، صفحه 43-64

https://doi.org/10.30470/phm.2019.36296

چکیده
  ارائه و تحلیل سنت اندیشه اسلامی به زبان فلسفه معاصر می‌تواند ثمربخش باشد. در این پژوهش پس از ارائه نظریه رایل از مبحث «خود»، به سراغ اندیشه ملاصدرا رفته‌ام، و در این سپهر مقایسه‌ای جنبه‌هایی از ...  بیشتر
تأثیر اندیشه های پریچارد بر دیدگاه فرااخلاقی راس در باب ماهیت و اصول الزام و ارتباط آن با خوب اخلاقی
تأثیر اندیشه های پریچارد بر دیدگاه فرااخلاقی راس در باب ماهیت و اصول الزام و ارتباط آن با خوب اخلاقی

بیتا نخعی؛ حسین کلباسی اشتری

دوره 9، شماره 23 ، اسفند 1398، ، صفحه 43-72

https://doi.org/10.30470/phm.2020.38504

چکیده
  چکیده یکی از مفاهیم مورد بحث در فرااخلاق که در سیاق‌های اخلاقی بسیار به کار می‌رود و نقش مهمی در صدور داوری اخلاقی دارد، مفهوم الزام یا وظیفه است که از مفاهیم هنجاری محسوب می‌شود. از فیلسوفانی که به ...  بیشتر